Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι κατηγόρησε τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι καθυστερούν σκόπιμα την παράδοση αντιαεροπορικών πυραύλων Patriot, οι οποίοι έχουν ήδη πληρωθεί από ευρωπαϊκές χώρες, λίγο πριν από τις συνομιλίες που αναμένεται να έχει την Τρίτη με κορυφαίο απεσταλμένο του Λευκού Οίκου.
Σύμφωνα με το euronews, ο Ζελένσκι δήλωσε σε γερουσιαστές των ΗΠΑ ότι «το Πεντάγωνο καθυστερεί την παράδοση πυραύλων» και ότι η αποστολή περιμένει την υπογραφή του υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, η πιο αιματηρή σύρραξη στην Ευρώπη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, εισέρχεται σε νέα φάση αβεβαιότητας, με το Κίεβο να βλέπει τους συμμάχους του να διστάζουν την ώρα που οι ρωσικοί πύραυλοι σφυροκοπούν ενεργειακές υποδομές.
Οι πύραυλοι που περιμένουν υπογραφή
«Οι πύραυλοι είναι έτοιμοι και θα μπορούσαν ήδη να βρίσκονται στην Ουκρανία», είπε ο Ζελένσκι. «Αλλά, δυστυχώς, δεν υπάρχει ακόμη έγκριση».
Κατά τον Ουκρανό πρόεδρο, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες είναι έτοιμες να μεταφέρουν αντιαεροπορικούς πυραύλους Patriot από τα δικά τους αποθέματα, αλλά παραμένουν μπλοκαρισμένες εν αναμονή της αμερικανικής έγκρισης. Πρόκειται για εξοπλισμό που έχει πληρωθεί με ευρωπαϊκά κονδύλια, γεγονός που εντείνει την αίσθηση στην Ευρώπη ότι η ασφάλειά της εξαρτάται από αποφάσεις που λαμβάνονται αλλού.
Ο Ελεύθερος Τύπος, σε ρεπορτάζ του που δημοσιεύτηκε την ίδια μέρα, ανέφερε ότι ο Ζελένσκι μίλησε για «παγωμένους» Patriot που πλήρωσε η Ευρώπη, κάνοντας λόγο για τελεσίγραφο από την Ουάσινγκτον. Το Ant1 Live μετέδωσε ότι ο Ουκρανός πρόεδρος χαρακτήρισε «δύσκολο να εξηγηθούν» τις αμερικανικές αποφάσεις για καθυστερήσεις στις παραδόσεις όπλων και για την περιορισμένη ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με επικείμενες επιθέσεις.
Νέα ρωσικά πλήγματα, πάνω από 500.000 χωρίς ρεύμα
Τα τελευταία ρωσικά πλήγματα έπληξαν ξανά ουκρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις σε όλη τη χώρα, αφήνοντας χωρίς ρεύμα περισσότερους από 500.000 ανθρώπους και προκαλώντας έκτακτες επισκευές σε ένα δίκτυο ήδη επιβαρυμένο από μήνες πολέμου.
«Για άλλη μια φορά, δεν υπήρξε έγκαιρη προειδοποίηση από τους εταίρους μας», είπε ο Ζελένσκι, απαριθμώντας ζημιές, νεκρούς και τραυματίες. Ένα πλήγμα κοντά στη βορειοανατολική πόλη Χάρκοβο προκάλεσε τον θάνατο έξι ανθρώπων, ανάμεσά τους τρία παιδιά, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές.
Η ουκρανική πλευρά επιμένει ότι η έγκαιρη προειδοποίηση από τους δυτικούς εταίρους αποτελεί ζήτημα ζωής και θανάτου. Η καθυστέρηση στην ανταλλαγή πληροφοριών, σε συνδυασμό με την επιβράδυνση των παραδόσεων, δημιουργεί ένα επικίνδυνο κενό ασφαλείας πάνω από τις ουκρανικές πόλεις.
Η ρήξη Τραμπ – Ζελένσκι και το ενδεχόμενο συνάντησης με Πούτιν
Η δημόσια σύγκρουση μεταξύ Τραμπ και Ζελένσκι ξέσπασε όταν ο Αμερικανός πρόεδρος ήρε εν μέρει κυρώσεις για να κλείσει συμφωνία προμήθειας ντίζελ με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο Τραμπ χαρακτήρισε επίσης τον Ζελένσκι πολεμοκάπηλο για τις ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου.
«Ο Ζελένσκι δεν ξέρει τι λέει», δήλωσε ο Τραμπ τη Δευτέρα. «Για να είμαι ειλικρινής, νομίζω ότι ήρθε η ώρα κάποιος άλλος να διαπραγματευτεί εκ μέρους της Ουκρανίας».
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε έτοιμος να συναντήσει τον Πούτιν και τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ στην Κίνα τον επόμενο μήνα για συζητήσεις περί αποπυρηνικοποίησης, οι οποίες θα μπορούσαν να καλύψουν και τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η προοπτική αυτή εντείνει τους φόβους στο Κίεβο ότι η χώρα τίθεται στο περιθώριο των διαπραγματεύσεων που αφορούν το μέλλον της.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, επιβεβαίωσε ότι «το θέμα ενός τέτοιου υποθετικού έχει πράγματι αναφερθεί», απαντώντας σε δημοσίευμα της Wall Street Journal την Κυριακή ότι Τραμπ, Πούτιν και Σι θα μπορούσαν να συναντηθούν. Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Αντρίι Σιμπίχα, δήλωσε ότι μια τέτοια συνάντηση θα «ενθαρρύνει μόνο τον Πούτιν να συνεχίσει αυτόν τον πόλεμο».
Το ειδησεογραφικό Axios μετέδωσε ότι ο απεσταλμένος του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ, ταξίδευε την Τρίτη στο Όσλο για να συναντήσει τον Ζελένσκι και Ευρωπαίους ηγέτες και στη συνέχεια στη Ρωσία για να συναντήσει τον Πούτιν.
Η στάση της Ουάσινγκτον και το Βατικανό
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, κατά την επίσκεψή του στο Ουζμπεκιστάν τη Δευτέρα, αρνήθηκε ότι έχει διακοπεί η ανταλλαγή πληροφοριών με την Ουκρανία και τάχθηκε υπέρ της έκκλησης του Τραμπ προς τον Ζελένσκι να επικεντρωθεί στον τερματισμό της σύγκρουσης. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αρνήθηκαν επίσης ότι άλλαξαν οτιδήποτε στην ανταλλαγή πληροφοριών.
Ο Τραμπ έχει διαψεύσει ότι έδωσε εντολή για μείωση των ταχυτήτων στο δίκτυο Starshield, μετά τη δήλωση του Έλον Μασκ, επικεφαλής της SpaceX που το ανέπτυξε, ότι μια τέτοια εντολή θα μπορούσε να προέλθει μόνο από τον Λευκό Οίκο.
Την ίδια μέρα, ο Ζελένσκι μίλησε τηλεφωνικά με τον πάπα Λέοντα ΙΔ΄, σύμφωνα με το Βατικανό, λίγες ημέρες αφότου ο καθολικός ηγέτης είχε παρόμοια επικοινωνία με τον Πούτιν. Το Βατικανό ανέφερε ότι ο πάπας κάλεσε και τις δύο πλευρές να επιτρέψουν τη ροή βοήθειας προς την πόλη Όλεσκι, που τελεί υπό ρωσική κατοχή, και να αφήσουν τους αμάχους να φύγουν.
Για τη Λευκωσία και την Αθήνα, η εικόνα είναι οδυνηρά γνώριμη. Όπως η Κύπρος έμαθε από το 1974, η εμπιστοσύνη σε ξένες εγγυήσεις ασφαλείας χωρίς δική της ισχύ αποδεικνύεται τραγική. Η καθυστέρηση στην παράδοση πυραύλων που έχουν πληρωθεί από ευρωπαϊκές χώρες δεν αφορά μόνο την Ουκρανία: αφορά την αξιοπιστία της Ευρώπης ως παράγοντα ασφαλείας.
Συχνές ερωτήσεις
Τι κατηγόρησε ο Ζελένσκι τις ΗΠΑ;
Ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου ότι το Πεντάγωνο καθυστερεί σκόπιμα την παράδοση πυραύλων Patriot που έχουν ήδη πληρωθεί από ευρωπαϊκές χώρες, περιμένοντας την υπογραφή του υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ.
Πόσοι έμειναν χωρίς ρεύμα από τα ρωσικά πλήγματα;
Πάνω από 500.000 άνθρωποι έμειναν χωρίς ρεύμα μετά τα τελευταία ρωσικά πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις σε όλη την Ουκρανία, ενώ έξι άνθρωποι, ανάμεσά τους τρία παιδιά, σκοτώθηκαν σε πλήγμα κοντά στο Χάρκοβο.
Τι είπε ο Τραμπ για τον Ζελένσκι;
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε τη Δευτέρα ότι «ο Ζελένσκι δεν ξέρει τι λέει» και πρόσθεσε ότι «ήρθε η ώρα κάποιος άλλος να διαπραγματευτεί εκ μέρους της Ουκρανίας».
Ποιος ταξιδεύει για συνομιλίες;
Ο απεσταλμένος του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ, ταξίδευε την Τρίτη στο Όσλο για να συναντήσει τον Ζελένσκι και Ευρωπαίους ηγέτες και στη συνέχεια στη Ρωσία για να συναντήσει τον Πούτιν, σύμφωνα με το Axios.