Η Αμερική Στρέφεται σε Έναν «Bolichico»: Ο Πετρελαϊκός Μεσίτης που Ένωσε την Ουάσινγκτον με το Καράκας

Σε μια εποχή όπου η γεωπολιτική σκακιέρα αναδιατάσσεται με ταχύτητα πρωτοφανούς, η Ουάσινγκτον επέλεξε ως έμπιστο συνομιλητή της στη Βενεζουέλα έναν άνδρα που μέχρι πρότινος βρισκόταν στο στόχαστρο ερευνών για ξέπλυμα μαύρου χρήματος. Ο λόγος για τον δισεκατομμυριούχο Αλεχάντρο Μπετανκούρ, ο οποίος από ύποπτος της Δικαιοσύνης εξελίχθηκε σε βασικό μεσολαβητή των Ηνωμένων Πολιτειών, διαδραματίζοντας κομβικό ρόλο στη σύναψη της ιστορικής πετρελαϊκής συμφωνίας μεταξύ του Λευκού Οίκου και του Καράκας.

Πώς ο Μπετανκούρ πέρασε από το στόχαστρο των ερευνών στην εμπιστοσύνη του Πενταγώνου;

Η πορεία του Μπετανκούρ είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την τύχη της Βενεζουέλας, της χώρας που ο ίδιος υπηρέτησε ως επιχειρηματίας, αλλά και που η Ουάσινγκτον προσπαθεί να επαναφέρει στην τροχιά της. Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, ο Μπετανκούρ παρείχε κρίσιμες πληροφορίες που συνέβαλαν στην εφαρμογή του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού κατά πετρελαιοφόρων που τελούσαν υπό κυρώσεις, επιχείρηση που οδήγησε στην κατάσχεση ή την αναχαίτιση περισσότερων από δώδεκα πλοίων.

Ο ρόλος του, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στη συλλογή πληροφοριών. Ο Μπετανκούρ διευκόλυνε τις διαπραγματεύσεις με αξιωματούχους, μεταξύ των οποίων και η Ντέλσι Ροντρίγκες, η οποία ανέλαβε καθήκοντα προσωρινής προέδρου μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο. Η επιχείρηση της 3ης Ιανουαρίου, που απομάκρυνε από την εξουσία τον πρώην πρόεδρο και τον μετέφερε στη Νέα Υόρκη για να αντιμετωπίσει κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών, φέρει και τη σφραγίδα της δικής του συμβολής.

Η συμφωνία που χαρίζει στις ΗΠΑ το «μαύρο χρυσό» της Βενεζουέλας

Η συμφωνία που ανακοινώθηκε την περασμένη εβδομάδα είναι πρωτοφανής. Το Γραφείο Στρατηγικού Κεφαλαίου του Πενταγώνου αποκτά μερίδιο 35% στη North American Blue Energy Partners (NABEP), την εταιρεία του Μπετανκούρ, ενώ το Στέιτ Ντιπάρτμεντ εξασφαλίζει το δικαίωμα να αγοράζει το 20% του πετρελαίου της σε τιμή κόστους, καθώς και προνομιακή πρόσβαση στο υπόλοιπο 80% της παραγωγής. Με απλά λόγια, οι ΗΠΑ αποκτούν για δεκαετίες πρόσβαση περίπου στο ένα πέμπτο των αποθεμάτων αργού πετρελαίου της Βενεζουέλας.

Ήδη, από τον Ιανουάριο, ο Μπετανκούρ μεσολάβησε για μια σημαντική συμφωνία εμπορίας πετρελαίου που έχει οδηγήσει στην εξαγωγή περισσότερων από 135 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου και καυσίμων προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρώπη, την Ινδία και την Καραϊβική. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί περίπου στο ήμισυ του συνόλου των πετρελαϊκών εξαγωγών έως τα τέλη Αυγούστου.

Ποιος είναι ο Αλεχάντρο Μπετανκούρ και τι κρύβει το παρελθόν του;

Ο Μπετανκούρ αποτελεί εξέχον μέλος των λεγόμενων «Bolichicos», μιας νεότερης γενιάς επιχειρηματιών που απέκτησαν τεράστιες περιουσίες κατά τη διακυβέρνηση του Ούγκο Τσάβες. Η εταιρεία του, Derwick Associates, εξασφάλισε κρατικές συμβάσεις ύψους περίπου 2 δισ. δολαρίων για την κατασκευή μονάδων ηλεκτροπαραγωγής, ορισμένες χωρίς ανταγωνιστική διαδικασία, παρά την περιορισμένη εμπειρία της στον κατασκευαστικό τομέα. Κρατικά στοιχεία έδειξαν αργότερα ότι πολλές από τις μονάδες λειτουργούσαν σε ένα κλάσμα της προβλεπόμενης δυναμικότητάς τους ή δεν λειτουργούσαν καθόλου.

Ο ίδιος έχει βρεθεί στο επίκεντρο ερευνών στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ισπανία και την Ελβετία, χωρίς ωστόσο να του έχουν απαγγελθεί ποτέ κατηγορίες. Νωρίτερα φέτος, ομοσπονδιακοί εισαγγελείς των ΗΠΑ στη Φλόριντα ανέστειλαν την έρευνά τους για ένα φερόμενο σχέδιο που περιλάμβανε την υπεξαίρεση άνω του 1 δισ. δολαρίων από την κρατική πετρελαϊκή εταιρεία PDVSA και το ξέπλυμα των χρημάτων μέσω ακινήτων στο Μαϊάμι και τραπεζικών λογαριασμών στη Μάλτα και την Ελβετία.

Οι ανησυχίες και τα ερωτήματα για την αμερικανική πολιτική

Η ανάδειξη του Μπετανκούρ σε βασικό εταίρο της Ουάσινγκτον έχει προκαλέσει προβληματισμό σε αρκετούς πρώην αξιωματούχους των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, εισαγγελείς και διπλωμάτες. Οι ανησυχίες τους εστιάζονται στην προηγούμενη έρευνα εις βάρος του στις ΗΠΑ, στη συνεχιζόμενη έρευνα στην Ελβετία, αλλά και στις στενές σχέσεις του με υψηλόβαθμους αξιωματούχους των πρώην κυβερνήσεων του Τσάβες και του Μαδούρο.

«Οι ομοσπονδιακοί εισαγγελείς αδυνατούν να καταλάβουν τι συμβαίνει», δήλωσε χαρακτηριστικά πρώην εισαγγελέας που γνωρίζει την κατάσταση. Το ερώτημα που αιωρείται είναι εάν η συνεργασία του Μπετανκούρ με την κυβέρνηση Τραμπ αποτέλεσε αντάλλαγμα για την αναστολή των ερευνών εις βάρος του. Το Reuters δεν μπόρεσε να εξακριβώσει με ακρίβεια πότε οι ομοσπονδιακοί εισαγγελείς ανέστειλαν την έρευνα, ούτε εάν αυτό συνέβη ως αντάλλαγμα για τη συνεργασία του.

Η δικηγόρος του Μπετανκούρ, Σάρα Σουρακί, δήλωσε ότι ο πελάτης της διαθέτει ισχυρό ιστορικό δραστηριοποίησης σε σύνθετες ενεργειακές αγορές, προσθέτοντας ότι «οι εν λόγω καταγγελίες έχουν εξεταστεί εκτενώς από τις Αρχές σε πολλές δικαιοδοσίες και δεν έχουν απαγγελθεί κατηγορίες εναντίον του». Η ίδια δεν απάντησε σε ερωτήσεις σχετικά με τη βοήθεια που παρείχε ο Μπετανκούρ στην κυβέρνηση Τραμπ.

Η Ελβετία αποσύρει το αίτημα έκδοσης και γεννά ερωτήματα

Η απόσυρση του αιτήματος έκδοσης από την Ελβετία τον Μάιο αποτελεί ένα ακόμη αινιγματικό κεφάλαιο. Η Εισαγγελία της Ζυρίχης αρνήθηκε να σχολιάσει εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες επηρέασαν την απόφαση, ανέφερε όμως ότι η υπόθεση σε βάρος του Μπετανκούρ εξακολουθεί να βρίσκεται σε εξέλιξη. «Το αίτημα έκδοσης αποσύρθηκε λόγω συγκεκριμένων πτυχών της βρετανικής νομοθεσίας περί εκδόσεων», ανέφερε η Εισαγγελία, προσθέτοντας ότι «η ποινική διαδικασία σε βάρος του κατηγορουμένου δεν επηρεάζεται και θα συνεχιστεί».

Ο Μαρκ Πιθ, Ελβετός νομικός και ειδικός σε θέματα καταπολέμησης της διαφθοράς, χαρακτήρισε την απόσυρση ασυνήθιστη, σημειώνοντας ότι «δεν θα το έκανες αυτό εάν η υπόθεση συνεχιζόταν». Το βρετανικό υπουργείο Εσωτερικών αρνήθηκε να σχολιάσει.

Η νέα τάξη πραγμάτων στη Βενεζουέλα και ο ρόλος της Ελλάδας

Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τη ρευστότητα της διεθνούς πολιτικής σκηνής, όπου οι συμμαχίες αλλάζουν με ταχύτητα και οι προτεραιότητες επαναπροσδιορίζονται με γνώμονα το οικονομικό και γεωπολιτικό συμφέρον. Η Ουάσινγκτον, ακολουθώντας τη ρεαλιστική της προσέγγιση, φαίνεται να θέτει την ενεργειακή της ασφάλεια πάνω από τις όποιες ηθικές αναστολές, επιλέγοντας ως συνομιλητή έναν άνθρωπο με βαθιά γνώση του πετρελαϊκού τομέα και των δύο χωρών.

Για την Ελλάδα και την Κύπρο, οι εξελίξεις αυτές αποτελούν υπενθύμιση της ανάγκης για επαγρύπνηση και στρατηγική αυτονομία. Η ιστορία διδάσκει ότι οι μεγάλες δυνάμεις συχνά θυσιάζουν τις αρχές τους στον βωμό του συμφέροντος. Η ενότητα και η προσήλωση στις διαχρονικές αξίες του Ελληνισμού αποτελούν το ασφαλέστερο καταφύγιο σε έναν κόσμο όπου οι ισορροπίες είναι εύθραυστες και οι συμμαχίες ευμετάβλητες.