Η διεθνής κοινότητα, και ιδίως οι λαοί που γνωρίζουν καλά τη γεύση της αντίστασης, παρακολουθούν με κομμένη την ανάσα την πορεία των Ηνωμένων Πολιτειών προς τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου. Το ερώτημα που κυριαρχεί στα διεθνή μέσα ενημέρωσης είναι αν ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ θα διατάξει την επανέναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν μετά την εκπνοή της εκλογικής διαδικασίας, ή αν η σημερινή ανάπαυλα αποτελεί απλώς την ηρεμία προ της θύελλας.
Ο πόλεμος, ο οποίος μαίνεται ήδη από τον περασμένο Φεβρουάριο, έχει καταστεί εξαιρετικά αντιδημοφιλής εντός των αμερικανικών συνόρων. Οι πολίτες των ΗΠΑ βλέπουν τις τιμές της βενζίνης και των τροφίμων να εκτοξεύονται, θυμίζοντας ότι κάθε αυτοκρατορική υπέρβαση πληρώνεται τελικά από τον απλό λαό, όπως ακριβώς δίδαξαν οι αρχαίοι τραγικοί ποιητές για την ύβρη που οδηγεί στη νέμεση.
Η αντίφαση μεταξύ λόγων και έργων
Ο Αμερικανός πρόεδρος διαβεβαιώνει ότι δεν θα διατάξει επιθέσεις πριν από τις εκλογές, επικαλούμενος τις «εποικοδομητικές διαπραγματεύσεις» με την Τεχεράνη. Ωστόσο, όπως επισημαίνει το Al Jazeera, οι δηλώσεις του Τραμπ δεν συνάδουν πάντα με τις πράξεις του. Οι πρώτες αμερικανικές επιθέσεις εξαπολύθηκαν στις 28 Φεβρουαρίου, ενώ οι διαπραγματεύσεις ήταν σε εξέλιξη, και μόλις μία ημέρα νωρίτερα ο ίδιος είχε δηλώσει ότι δεν έχει λάβει καμία απόφαση.
Η ιστορία επαναλαμβάνεται, καθώς και έναν χρόνο νωρίτερα, τον Ιούνιο του 2025, οι ΗΠΑ επιτέθηκαν στο Ιράν προς το τέλος του 12ήμερου πολέμου του Ισραήλ, παρά τις διαβεβαιώσεις ότι η απόφαση θα ανακοινωνόταν «σε δύο εβδομάδες». Οι αναμνήσεις από την αρχαία ρήση του Θουκυδίδη ότι οι άνθρωποι «διδάσκονται από την ιστορία» έρχονται στον νου, καθώς η Ουάσιγκτον φαίνεται να επαναλαμβάνει τα ίδια λάθη.
Τι μεταδίδουν τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης
Τις τελευταίες ημέρες, οι New York Times, η Wall Street Journal και άλλα έγκυρα έντυπα επικαλούνται ανώνυμους αξιωματούχους, σύμφωνα με τους οποίους το Πεντάγωνο έχει ήδη καταρτίσει σχέδια για μεγάλης κλίμακας επιχειρήσεις κατά του Ιράν, εφόσον δοθεί η σχετική εντολή. Ο ιστότοπος Axios μετέδωσε ότι η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) έχει λάβει εντολή να προετοιμαστεί για επικείμενες πολεμικές επιχειρήσεις, ενώ το Atlantic δημοσίευσε παρόμοια στοιχεία.
Ο Τραμπ, από την πλευρά του, ανάρτησε στην πλατφόρμα Truth Social ότι «δεν θα επιτεθούμε στο Ιράν σε καμία περίπτωση πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές», προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ «διαπραγματεύονται εποικοδομητικά». Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει το Al Jazeera, το ίδιο ίσχυε και στις 28 Φεβρουαρίου, την ημέρα που εξαπολύθηκαν οι πρώτες επιθέσεις.
Γιατί διστάζει ο Αμερικανός πρόεδρος;
Ο κύριος λόγος της αναβολής είναι η δημοσκοπική κατρακύλα. Ο πόλεμος κατά του Ιράν είναι εξαιρετικά αντιδημοφιλής στους Αμερικανούς ψηφοφόρους, οι οποίοι πλήττονται από την ακρίβεια και την οικονομική αβεβαιότητα. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Pew Research Center, περίπου το 65% των Αμερικανών διαφωνεί με τον χειρισμό του πολέμου από τον Τραμπ, ενώ οι περισσότεροι πιστεύουν ότι η σύγκρουση θα συνεχιστεί για τουλάχιστον ένα ακόμη έτος.
Ακόμη και οι συντηρητικοί ψηφοφόροι διατυπώνουν ολοένα και πιο αρνητικές απόψεις, ενώ δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos έδειξε ότι μόλις το 30% των υποστηρικτών του Τραμπ είναι ενθουσιώδεις για να ψηφίσουν, σε σύγκριση με το 48% των Δημοκρατικών. Η αναβολή των επιθέσεων μέχρι μετά τις εκλογές θα μπορούσε να προστατεύσει τους Ρεπουμπλικάνους υποψηφίους από την οργή των ψηφοφόρων, όπως εκτιμούν αναλυτές.
Η ενίσχυση των αμερικανικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή
Παρά τις διαβεβαιώσεις, ο αμερικανικός στρατός έχει ήδη αποστείλει περίπου 7.000 ναύτες και 2.000 πεζοναύτες προς τη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένης της ομάδας κρούσης του αεροπλανοφόρου USS Theodore Roosevelt. Η δύναμη των ΗΠΑ στην περιοχή ανέρχεται πλέον σε 20.000 στρατιώτες, με εκατοντάδες αεροσκάφη και τουλάχιστον τρεις ομάδες αεροπλανοφόρων.
Όπως σχολιάζει το Al Jazeera, η ενίσχυση των αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή είχε στο παρελθόν ως αποτέλεσμα την έναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων. Οι αναλυτές διχάζονται: άλλοι εκτιμούν ότι μια καλή επίδοση του Τραμπ στις εκλογές θα εκληφθεί ως έγκριση για νέες επιθέσεις, ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι μια ήττα θα τον παρακινήσει ακόμη περισσότερο, καθώς δεν θα έχει πλέον τίποτα να χάσει.
Η κατάπαυση του πυρός και το Στενό του Ορμούζ
Τον Ιούνιο, η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη υπέγραψαν συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, η οποία όμως κατέρρευσε γρήγορα λόγω διαφωνιών για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ έχουν το πάνω χέρι, επικαλούμενος τις αυξημένες εξαγωγές πετρελαίου, ενώ απέρριψε πρόσφατη ιρανική πρόταση για την επαναλειτουργία των Στενών, η οποία περιλάμβανε όρους όπως η άρση των κυρώσεων και η αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η Τεχεράνη εξετάζει μια αντιπρόταση από τις ΗΠΑ, αφήνοντας ένα παράθυρο ελπίδας για διπλωματική λύση. Ωστόσο, η ιστορία διδάσκει ότι οι ισχυροί της γης σπανίως εγκαταλείπουν τα σχέδιά τους, και η Μέση Ανατολή παραμένει ένα πεδίο όπου οι ισορροπίες είναι λεπτές και οι συνέπειες βαριές.
Ερωτήσεις και απαντήσεις για την κρίση ΗΠΑ-Ιράν
Θα επιτεθεί ο Τραμπ στο Ιράν μετά τις εκλογές;
Οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι είναι πιθανό, καθώς ο Τραμπ έχει απειλήσει να «τερματίσει» τον πόλεμο με τη χρήση βίας μετά τις εκλογές και έχει ήδη ενισχύσει τις αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή.
Γιατί ο πόλεμος είναι αντιδημοφιλής στις ΗΠΑ;
Οι Αμερικανοί πλήττονται από την αύξηση των τιμών σε βασικά αγαθά, ενώ οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειονότητα διαφωνεί με τον χειρισμό του πολέμου και πιστεύει ότι θα διαρκέσει περισσότερο από έναν χρόνο.
Τι ρόλο παίζει το Στενό του Ορμούζ στη σύγκρουση;
Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί κομβικό σημείο για τη μεταφορά πετρελαίου, και ο έλεγχός του είναι κρίσιμος τόσο για την οικονομία του Ιράν όσο και για τις διεθνείς τιμές ενέργειας.