Η Σιωπή του Βερολίνου: Η Ιστορική Νίκη της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ και το Μήνυμα που Αγνοείται

Η κυβέρνηση του καγκελάριου Μερτς οφείλει να αφυπνιστεί και να αναγνωρίσει τη θριαμβευτική νίκη της ακροδεξιάς AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ, καθώς και την οργή των ψηφοφόρων που την τροφοδότησε. Εάν παραμείνει βουβή, θα επισφραγίσει τη δική της πτώση, προειδοποιεί διακεκριμένος πολιτικός επιστήμονας, σε μια ανάλυση που φέρει ηχώ από τις προειδοποιήσεις της αρχαίας τραγωδίας.

Ένας Σεισμός στην Καρδιά της Ανατολικής Γερμανίας

Η αντίδραση του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς και του κυβερνητικού συνασπισμού του στην ιστορική επικράτηση του κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) στις εκλογές του κρατιδίου της Σαξονίας-Άνχαλτ θα αποβεί καθοριστική για το μέλλον της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, δήλωσε στο Euronews ο πολιτικός επιστήμονας Νίκολας Σπον.

Τα τελικά αποτελέσματα της περασμένης Κυριακής στο ανατολικογερμανικό κρατίδιο, με πληθυσμό 2,1 εκατομμυρίων κατοίκων, ανέδειξαν την AfD πρώτη δύναμη με ποσοστό 43,8%, υπερδιπλάσιο της επίδοσής της προ πενταετίας. Αντιθέτως, το κόμμα του κ. Μερτς, η Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU), κατρακύλησε σε ποσοστό μόλις 17,2%.

«Κατ' αρχάς, πρόκειται πράγματι για μια ιστορική νίκη για την AfD και για έναν σεισμό για τα υπόλοιπα κόμματα», τόνισε ο κ. Σπον, ειδικός στην πολιτική των κρατιδίων της ανατολικής Γερμανίας.

Η επικράτηση του φιλοκρεμλινικού και αντιμεταναστευτικού κόμματος σηματοδοτεί την πρώτη φορά μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο που ένα ακροδεξιό μόρφωμα βρίσκεται τόσο κοντά στην εξουσία σε επίπεδο κρατιδίου. Ήδη, τα ερωτήματα πληθαίνουν για τις επιπτώσεις στην εθνική πολιτική σκηνή της Γερμανίας. Ο Τόρστεν Φράι, επικεφαλής της CDU στο Μπούντεσταγκ, έσπευσε να απορρίψει οποιαδήποτε επίπτωση σε ομοσπονδιακό επίπεδο.

Η Οργή των Πολιτών και η Αλαζονεία της Εξουσίας

«Αυτό όμως είναι που εξοργίζει τον κόσμο», ανταπάντησε ο κ. Σπον, υπογραμμίζοντας πως «αν κλείνουμε τα μάτια στα μηνύματα εκλογών όπως αυτή στη Σαξονία-Άνχαλτ, η AfD μπορεί να κερδίσει ακόμη περισσότερες ψήφους». Η προειδοποίηση αυτή αντηχεί τη διαχρονική αλήθεια ότι η ύβρις της εξουσίας γεννά τη Νέμεσις.

Η δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων είναι διάχυτη. Η αθέτηση των προεκλογικών υποσχέσεων του 2025, ιδίως της δέσμευσης για αναζωογόνηση της στάσιμης γερμανικής οικονομίας, οδήγησε σε κατακόρυφη πτώση της δημοτικότητας του κ. Μερτς. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση της YouGov, μόλις το 16% των Γερμανών έχει θετική άποψη για τον καγκελάριο.

«Οι εκλογές εδώ δείχνουν ότι η CDU πρέπει, σε εθνικό επίπεδο, να διορθώσει την πολιτική της πορεία», εξήγησε ο πολιτικός επιστήμονας. «Πολλοί άνθρωποι είναι απογοητευμένοι από το έργο της CDU. Υποσχέθηκαν άλλα από αυτά που τελικά έκαναν μετά τις εκλογές. Η οικονομία πηγαίνει χειρότερα απ' ό,τι πριν από τις τελευταίες εθνικές εκλογές».

Ο κ. Σπον αναγνώρισε ότι ορισμένοι παράγοντες, όπως οι συνεχιζόμενοι πόλεμοι στην Ουκρανία και το Ιράν, δεν βρίσκονται υπό τον έλεγχο της CDU. «Πρόκειται για ζητήματα στα οποία ο καγκελάριος Μερτς δεν μπορεί να κάνει πολλά, παρ' όλα αυτά οι Γερμανοί τα νιώθουν οικονομικά».

Η Παρακμή και η Απογοήτευση ως Γόνιμο Έδαφος

Η δυσαρέσκεια αυτή είναι ιδιαίτερα έντονη στη Σαξονία-Άνχαλτ, όπου η δημοτικότητα του κ. Μερτς υποχώρησε σε ποσοστό ελαφρώς άνω του 9%. Ο κ. Σπον εκτιμά ότι το γεγονός αυτό μέτρησε περισσότερο στην έκβαση της αναμέτρησης από ό,τι η υποστήριξη στις θέσεις της AfD. «Δεν πρόκειται για ουσιαστική στήριξη της ατζέντας της AfD, αλλά για στήριξη της ιδέας ότι όλα πρέπει να γίνουν διαφορετικά».

Η Σαξονία-Άνχαλτ, της οποίας η επικράτεια ανήκε κάποτε στη Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας (Ανατολική Γερμανία), έχει υποστεί τη μεγαλύτερη πληθυσμιακή συρρίκνωση από οποιοδήποτε άλλο γερμανικό κρατίδιο τα τελευταία 35 χρόνια. Από την επανένωση του 1990, έχει χάσει το ένα τέταρτο των κατοίκων της. Το φαινόμενο είναι εντονότερο στις αγροτικές περιοχές, όπου οι νέοι αντιμετωπίζουν ελλείψεις εκπαιδευτικών και περιορισμένες επαγγελματικές προοπτικές.

«Αυτό που θέλω να πω είναι ότι το 40% των ψηφοφόρων δεν ψηφίζει την AfD εξαιτίας των ακροδεξιών θέσεών της, αλλά παρά τις θέσεις αυτές. Οι άνθρωποι στην ανατολική Γερμανία δεν είναι πιο δεξιοί, είναι απλώς πιο απογοητευμένοι».

Ο Δρόμος προς το Βερολίνο και το Μεκλεμβούργο

Το κόμμα της AfD πορεύεται πλέον με ισχυρή δυναμική προς τις περιφερειακές εκλογές στο Βερολίνο και στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, που θα διεξαχθούν σε λιγότερο από δύο εβδομάδες. Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, η AfD προηγείται στις δημοσκοπήσεις με ποσοστό περίπου 35%.

Για να αναστραφεί το κλίμα, υποστήριξε ο κ. Σπον, η CDU θα πρέπει να προσφέρει στους ψηφοφόρους μια θετική προοπτική. «Αυτή τη στιγμή δεν έχουμε ένα τέτοιο θετικό όραμα και η AfD είναι το μόνο κόμμα που δίνει στους ψηφοφόρους κάποιο είδος θετικής προοπτικής, ότι