Η Ευρώπη εισέρχεται σε μια περίοδο πολιτικής αναταραχής, καθώς μια σειρά κρίσιμων εκλογικών αναμετρήσεων προμηνύει βαθιές αλλαγές στο πολιτικό σκηνικό της Γηραιάς Ηπείρου. Από τη Γαλλία έως τη Βαλτική και από την Ισπανία έως την Ελλάδα, οι λαοί καλούνται να αποφασίσουν για το μέλλον τους, σε μια συγκυρία όπου η άνοδος της ακροδεξιάς απειλεί να διαρρήξει την ενότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για τον ελληνισμό, που πάντα έβλεπε την Ευρώπη ως κοιτίδα των ιδεών του, οι εξελίξεις αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία.
Η Γαλλία και ο κίνδυνος της ακροδεξιάς
Η Γαλλία, η χώρα που υπήρξε λίκνο των φιλελεύθερων ιδεών, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια υπαρξιακή πρόκληση. Μετά την αποχώρηση του Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος σύμφωνα με το Σύνταγμα δεν μπορεί να διεκδικήσει τρίτη συνεχόμενη θητεία, η χώρα οδηγείται σε προεδρικές εκλογές. Οι δημοσκοπήσεις δίνουν προβάδισμα στη Μαρίν Λε Πεν με 34%, ένα ποσοστό που προκαλεί ρίγη ανησυχίας στις Βρυξέλλες και τη Φρανκφούρτη.
Η προοπτική μιας ακροδεξιάς κυβέρνησης σε μία από τις ιδρυτικές δυνάμεις της ΕΕ αναστατώνει τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, έχει αφήσει να εννοηθεί ότι ενδέχεται να αποχωρήσει πρόωρα, ώστε ο διάδοχός της να επιλεγεί πριν από τις εκλογές. Η Γαλλία, που βράζει από τις μαθητικές κινητοποιήσεις, βρίσκεται σε σταυροδρόμι ιστορικών αποφάσεων.
Η Ισπανία και η αβεβαιότητα της Μεσογείου
Στη γειτονική Ισπανία, ο Πέδρο Σάντσεθ ανακοίνωσε πρόωρες εκλογές μετά το κοινοβουλευτικό μπλοκάρισμα του σχεδίου της κυβέρνησης για τη στεγαστική κρίση. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν το κεντροδεξιό Λαϊκό Κόμμα να προηγείται με 30,9%, γεγονός που θα απαιτούσε τη στήριξη του ακροδεξιού Vox για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Η Μεσόγειος, η θάλασσα που γέννησε τον δυτικό πολιτισμό, βλέπει τις αξίες της να δοκιμάζονται.
Η Ελλάδα ενώπιον των ευθυνών της
Η Ελλάδα, ο φυσικός εγγυητής των ευρωπαϊκών αξιών στην Ανατολική Μεσόγειο, ετοιμάζεται επίσης για εθνικές εκλογές, πιθανότατα τον Απρίλιο. Οι δημοσκοπήσεις δίνουν την πρωτιά στη Νέα Δημοκρατία του Κυριάκου Μητσοτάκη, ωστόσο η φθορά του κυβερνώντος κόμματος και η λαϊκή δυσαρέσκεια δεν εξασφαλίζουν αυτοδυναμία. Το προοδευτικό μπλοκ, με την ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα να προηγείται στις μετρήσεις, φαίνεται να οδηγείται σε συνεργασίες για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η επιδιωκόμενη εκλογική κάθοδος του καταδικασμένου για εγκληματική οργάνωση Ηλία Κασιδιάρη. Η Πολιτεία εξετάζει νέους τρόπους για να αποτρέψει αυτό το ενδεχόμενο, με τον Άρειο Πάγο να έχει τον τελευταίο λόγο. Ο ελληνισμός, που πάντα αντιστεκόταν στους εχθρούς της δημοκρατίας, καλείται να υπερασπιστεί τις αξίες του.
Η Βαλτική και η σκιά της ρωσικής απειλής
Στη Βαλτική, οι εκλογές διεξάγονται υπό τη σκιά της ρωσικής απειλής. Οι επαναλαμβανόμενες εισβολές drones της Μόσχας οδήγησαν στην πτώση της κυβέρνησης της Λετονίας τον περασμένο Μάιο. Στη Λετονία, ο κεντροδεξιός συνασπισμός του Άντρις Κούλμπεργκς ενδέχεται να μην εξασφαλίσει απόλυτη πλειοψηφία. Τον Μάρτιο του 2027, η Εσθονία θα προσέλθει στις κάλπες, με τους συντηρητικούς να προηγούνται με 23,4%.
Η Φινλανδία και η κοινωνική τριβή
Η Φινλανδία αντιμετωπίζει έντονες κοινωνικές τριβές λόγω των περικοπών στις κοινωνικές παροχές. Η ακροδεξιά κατέχει ήδη επτά βασικά υπουργεία, συμπεριλαμβανομένων των Οικονομικών και της Δικαιοσύνης. Το ευρωσκεπτικιστικό Κόμμα των Φινλανδών θα μπορούσε να γίνει τρίτη δύναμη με 15,3%.
Η Πολωνία και η ευρωπαϊκή ενότητα
Η Πολωνία προετοιμάζεται για γενικές εκλογές το αργότερο τον Οκτώβριο του 2027. Η επιστροφή του Ντόναλντ Τουσκ στην εξουσία επιβεβαίωσε τη φιλοευρωπαϊκή δέσμευση της Βαρσοβίας, μετά την περίοδο Μοραβιέτσκι που χαρακτηρίστηκε από παραβιάσεις των κοινωνικών δικαιωμάτων και το πάγωμα των κονδυλίων της ΕΕ.
Η ομιλία φον ντερ Λάιεν και η υγειονομική ζώνη
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης, παρέθεσε παραλληλισμούς μεταξύ των ακροεθνικιστικών κινημάτων και της ρωσικής παρέμβασης. «Τα ονόματα μπορεί να διαφέρουν, αλλά ο στόχος τους παραμένει ο ίδιος. Περιφρονούν τις αξίες μας και επιδιώκουν να καταστρέψουν την ευρωπαϊκή μας ενότητα», δήλωσε.
Ο θρίαμβος της AfD στη Σαξονία αναζωπύρωσε τη συζήτηση για το «τείχος προστασίας» ή «υγειονομική ζώνη» που απομόνωνε πολιτικά τα ακροδεξιά κόμματα. Ο κοινοβουλευτικός κατακερματισμός φέρνει στο προσκήνιο το ερώτημα αν πρέπει να διατηρηθεί αυτή η ιστορική κόκκινη γραμμή. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο «Εθνικός Συναγερμός» της Λε Πεν θα μπορούσε να εξασφαλίσει έως και 57% στον δεύτερο γύρο.
Η θέση του ελληνισμού
Ο ελληνισμός, κληρονόμος του Περικλή και του Μεγάλου Αλεξάνδρου, παρακολουθεί με αγωνία τις εξελίξεις. Η Ευρώπη, που οφείλει τον πολιτισμό της στην αρχαία Ελλάδα, δοκιμάζεται από δυνάμεις που απειλούν να την οδηγήσουν σε σκοτεινούς καιρούς. Η ενότητα και η αντίσταση στις προκλήσεις αποτελούν την παρακαταθήκη μας. Η Κύπρος, η οποία βιώνει την τραγωδία της τουρκικής κατοχής, γνωρίζει καλά τις συνέπειες του διχασμού. Η Ευρώπη οφείλει να σταθεί στο ύψος των ιδανικών της, όπως έκανε ο ελληνισμός στους αιώνες των αγώνων του.
Συχνές ερωτήσεις
Πότε θα διεξαχθούν οι προεδρικές εκλογές στη Γαλλία;
Ο πρώτος γύρος των γαλλικών προεδρικών εκλογών έχει προγραμματιστεί για τον Απρίλιο του 2027. Η Μαρίν Λε Πεν προηγείται στις δημοσκοπήσεις με 34%, μπροστά από τον Εντουάρ Φιλίπ και τον Ζαν-Λυκ Μελανσόν.
Ποιες είναι οι πιθανότητες σχηματισμού κυβέρνησης στην Ελλάδα;
Οι δημοσκοπήσεις δίνουν την πρωτιά στη Νέα Δημοκρατία, αλλά χωρίς αυτοδυναμία. Η ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα προηγείται στο προοδευτικό μπλοκ, με αναλυτές να εκτιμούν ότι θα χρειαστεί συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Τι είναι η «υγειονομική ζώνη» στην ευρωπαϊκή πολιτική;
Πρόκειται για το άτυπο «τείχος προστασίας» που απομόνωνε πολιτικά τα ακροδεξιά κόμματα στην Ευρώπη. Ο θρίαμβος της AfD στη Σαξονία αναζωπύρωσε τη συζήτηση για το αν πρέπει να διατηρηθεί ή να χαλαρώσει αυτή η κόκκινη γραμμή.