Άρειος Πάγος: Το διακύβευμα της δίκης του Γιωτόπουλου
Στον αιώνιο βράχο της Δίκης, τον Άρειο Πάγο, επιστρέφει σήμερα η υπόθεση της υφ' όρον απόλυσης του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου. Ο πολυϊσοβίτης της 17 Νοέμβρη, καταδικασμένος σε δεκαεπτά ισόβια και πρόσθετη ποινή εικοσιπέντε ετών, βρέθηκε προ πυλών δύο εβδομάδες πριν. Ωστόσο, η δικανική οδύσσεια δεν έχει καταλήξει. Το ποινικό τμήμα του Ανωτάτου Δικαστηρίου καλείται να ζυγίσει την εισαγγελική πρόταση για αναίρεση του βουλεύματος που άνοιξε την πόρτα της φυλακής.
Η κλίμακα της Δίκης και το νομικό πλαίσιο
Η παρέμβαση προήλθε από τον αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Σοφοκλή Λογοθέτη. Μετά τη μελέτη της δικογραφίας, εισηγήθηκε την αναίρεση του βουλεύματος του Συμβουλίου Εφετών Πειραιά, προκαλώντας νέα αξιολόγηση. Το κεντρικό νομικό ζήτημα αφορά το ποιο νομοθετικό πλαίσιο πρέπει να εφαρμοστεί. Το Συμβούλιο Εφετών έκρινε ότι η περίπτωση υπάγεται στο προγενέστερο καθεστώς, που απαιτούσε πραγματική έκτιση δεκαεννέα ετών. Έχοντας συμπληρώσει είκοσι τέσσερα έτη κράτησης, το συμβούλιο έκρινε ότι πληρούνται οι τυπικές και ουσιαστικές προϋποθέσεις για την αποφυλάκιση.
Ο αντεισαγγελέας διαφωνεί με αυτό το σκεπτικό. Υιοθετώντας την ερμηνεία του νόμου 4855/2021, υποστηρίζει ότι οι πολυϊσοβίτες απαιτούν εικοσιπέντε έτη φυλάκισης για να απολυθούν υπό όρους. Κατά την εισαγγελική άποψη, δεν τίθεται ζήτημα εφαρμογής ευμενέστερου νόμου, αλλά ειδικότερης διάταξης που εισήχθη το 2021 για τις περιπτώσεις πολλαπλών ισοβίων καθείρξεων.
Η Θέμις απέναντι στις ξένες παρεμβάσεις
Σε αυτή τη δικανική μάχη προσετέθη η έντονη αντίδραση των Ηνωμένων Πολιτειών. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ζήτησε ρητώς να μην αποφυλακιστεί ο κατηγορούμενος ως αρχηγός της 17Ν. Για τους Έλληνες δικαστές, αυτό συνιστούσε ευθεία παρέμβαση στην ελληνική Δικαιοσύνη. Η Ένωση Δικαστών Ελλάδος προχώρησε σε καταγγελία, καταδικάζοντας την αμερικανική παρέμβαση.
Για τον ελληνισμό και την Κύπρο, που γνωρίζει καλά το βαρύ τίμημα των ξένων επεμβάσεων και την αυθαίρετη παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας, η υπεράσπιση της ανεξαρτησίας της Δίκης είναι θέμα εθνικής αξιοπρέπειας. Η Θέμις δεν μπορεί να δέχεται εντολές από ξένες δυνάμεις, ούτε να υποκύπτει σε διπλωματικές πιέσεις. Η κυριαρχία του ελληνικού κράτους δικαίου παραμένει αλώβητη.
Η επόμενη δικανική πράξη
Στη σημερινή διαδικασία δεν προβλέπεται να παραστεί αυτοπροσώπως ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος, διατηρεί όμως το δικαίωμα να καταθέσει γραπτό υπόμνημα. Εάν οι αρεοπαγίτες υιοθετήσουν την εισαγγελική εισήγηση, ο Γιωτόπουλος θα υποχρεωθεί να επιστρέψει στα ειρκτή, παρά τους περιοριστικούς όρους της προσφάτου αποφυλάκισής του. Οι όροι αυτοί περιλάμβαναν απαγόρευση εξόδου από τη χώρα, τακτική εμφάνιση στο αστυνομικό τμήμα και υποχρέωση παραμονής στον Βύρωνα.
Σε περίπτωση αναίρεσης, το βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών παύει να ισχύει. Η υπόθεση θα επιστρέψει για νέα κρίση στο Συμβούλιο Εφετών Πειραιά με διαφορετική σύνθεση, το οποίο θα δεσμεύεται από τη νομική ερμηνεία του Αρείου Πάγου. Η τροποποίηση του άρθρου 524 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας είναι σαφής: οι αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου δεσμεύουν τα κατώτερα δικαστήρια ως προς τα νομικά ζητήματα.
Η σημερινή απόφαση φέρει τεράστιο βάρος. Δεν κρίνει μόνο την τύχη ενός ανθρώπου, αλλά θεμελιώνει το νομικό πλαίσιο για κάθε επόμενη εξέταση. Η ιστορία μάς διδάσκει ότι το δίκαιο πρέπει να παραμένει αδέκαστο και ανεξάρτητο, ισχυρό προπύργιο απέναντι σε κάθε απόπειρα υπονόμευσής του.