Ο αστικός μύθος του βρικόλακα του Χάιγκεϊτ, που γεννήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1960 στο βόρειο Λονδίνο, παραμένει ζωντανός περισσότερο από μισό αιώνα αργότερα, έχοντας εμπνεύσει από το «Buffy the Vampire Slayer» μέχρι και τη Τζ. Κ. Ρόουλινγκ. Η ιστορία αυτή, που ξεκίνησε ως ένα δημοσίευμα τοπικής εφημερίδας, εξελίχθηκε σε ένα πολιτισμικό φαινόμενο που συνεχίζει να γοητεύει νέες γενιές.
Πώς ξεκίνησε ο θρύλος του βρικόλακα του Χάιγκεϊτ;
Στις 27 Φεβρουαρίου 1970, η εφημερίδα Hampstead & Highgate Express δημοσίευσε ένα πρωτοσέλιδο που συντάραξε τους κατοίκους του βόρειου Λονδίνου με τον τίτλο: «Περπατάει κάποιος βρικόλακας στο Χάιγκεϊτ;». Το άρθρο προσέφερε μια τολμηρή εξήγηση για μια σειρά υπερφυσικών εμφανίσεων που είχαν αναφερθεί μέσα και γύρω από το νεκροταφείο του Χάιγκεϊτ τα προηγούμενα δυόμισι χρόνια.
Το 1967, δύο έφηβες ισχυρίστηκαν πως είδαν νεκρούς να ανασηκώνονται από τους τάφους τους κοντά στη βόρεια πύλη του νεκροταφείου. Μια άλλη νεαρή γυναίκα ξύπνησε ένα βράδυ με «κάτι κρύο που ακούμπησε» το χέρι της, αφήνοντας εμφανή σημάδια. Άλλες αναφορές έκαναν λόγο για έναν «ψηλό άνδρα με καπέλο» που περιπλανιόταν στους δρόμους πριν εξαφανιστεί μέσα από τα πέτρινα τείχη του νεκροταφείου.
Η εποχή του folk horror και η άνοδος του αποκρυφισμού
Στα τέλη της δεκαετίας του 1960, το Λονδίνο βρισκόταν σε παρακμή, με ερείπια από τον βομβαρδισμό του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου ακόμη ορατά. Τα νεκροταφεία της πόλης, και ιδιαίτερα αυτό του Χάιγκεϊτ, είχαν περιέλθει σε δεινή κατάσταση. Το νεκροταφείο, χτισμένο τη δεκαετία του 1830 ως ένα από τα «υπέροχα επτά» της πρωτεύουσας, είχε εγκαταλειφθεί στη φθορά του χρόνου.
Αυτή η ατμόσφαιρα παρακμής συνέπεσε με την άνθηση του folk horror στον κινηματογράφο και την άνοδο της αντικουλτούρας. Όπως εξηγεί ο καθηγητής Ρόναλντ Χάτον, ειδικός στον βρετανικό αποκρυφισμό: «Ο αγώνας για επιβίωση που είχαν βιώσει οι προηγούμενες γενιές ξαφνικά χάνεται μέσα σε αυτόν τον θαυμαστό καινούργιο κόσμο. Κι αυτό που συμβαίνει στο Χάιγκεϊτ είναι μια ασυνήθιστη και μάλλον παράξενη εκδήλωση της χίπικης αντικουλτούρας».
Οι πρωταγωνιστές του μύθου: Ντέιβιντ Φάραντ και Σον Μάντσεστερ
Στις αρχές του 1970, νεκρά ζώα βρέθηκαν μέσα και γύρω από το νεκροταφείο, με τα κουφάρια τους να φέρονται αποστραγγισμένα από αίμα. Στις 6 Φεβρουαρίου, ο 25χρονος τότε Ντέιβιντ Φάραντ, γιος τοπικού καπνοπώλη, περιέγραψε στην τοπική εφημερίδα τη δική του συνάντηση με μια γκρίζα φιγούρα. «Σε τρεις περιπτώσεις είδα κάτι που έμοιαζε με απόκοσμη εμφάνιση», έγραψε ο Φάραντ.
Ο Φάραντ δεν δημιούργησε τον βρικόλακα του Χάιγκεϊτ. Αυτό ήταν έργο του φίλου του, Σον Μάντσεστερ, φωτογράφου από το Νότινγκχαμσάιρ, ο οποίος υποστήριξε ότι η εμφάνιση δεν ήταν ένα απλό φάντασμα, αλλά ο «Βασιλιάς Βρικόλακας των Νεκροζώντανων», ένας μεσαιωνικός ευγενής που είχε ταφεί στο σημείο όπου οι Βικτωριανοί έχτισαν το νεκροταφείο. «Θα θέλαμε να εξορκίσουμε τον βρικόλακα με την παραδοσιακή και εγκεκριμένη μέθοδο», είπε ο Μάντσεστερ, «περνώντας ένα παλούκι στην καρδιά του».
Το «επίσημο» κυνήγι βρικόλακα και οι συνέπειες
Όταν ο Μάντσεστερ ανακοίνωσε ότι θα διοργάνωνε ένα «επίσημο» δημόσιο κυνήγι βρικόλακα την Παρασκευή 13 Μαρτίου 1970, το τηλεοπτικό δίκτυο ITV έστειλε συνεργείο να καλύψει την εκδήλωση. Εκατοντάδες αυτοαποκαλούμενοι «κυνηγοί βρικολάκων» κατέφθασαν στο νεκροταφείο από όλη τη Βρετανία, ξεπερνώντας την αστυνομική περίφραξη. Δεκάδες τάφοι βεβηλώθηκαν, με σοβαρές ζημιές στις κατακόμβες.
Εκείνον τον Αύγουστο, ένα ακέφαλο πτώμα βρέθηκε κοντά στον τάφο του, έχοντας τραβηχτεί έξω από το φέρετρό του. Εβδομάδες αργότερα, ο Φάραντ συνελήφθη για «κυνήγι βρικολάκων» στο νεκροταφείο, κρατώντας σταυρό και ξύλινο παλούκι. Η υπόθεση απορρίφθηκε στο δικαστήριο, αν και ένα χρόνο αργότερα καταδικάστηκε για βεβήλωση τάφων σε πενταετή φυλάκιση.
Η κληρονομιά του βρικόλακα στη σύγχρονη κουλτούρα
Ο θρύλος του βρικόλακα του Χάιγκεϊτ αποδείχθηκε ακαταμάχητος για νέες γενιές συγγραφέων. Εμφανίστηκε στο «Buffy the Vampire Slayer», σε ιταλική σειρά κόμικς και στο μυθιστόρημα της Τζ. Κ. Ρόουλινγκ «The Ink Black Heart», που χρησιμοποιεί το νεκροταφείο και τον θρύλο ως φόντο.
Ο Ντέιβιντ Φάραντ πέθανε τον Απρίλιο του 2019, σε ηλικία 73 ετών. Η χήρα του, Ντέλα, εξέφρασε την κούρασή της από τον μύθο: «Έχω κουραστεί με τον βρικόλακα. Οι ζωές μας αφορούσαν πολύ περισσότερα από αυτό». Ωστόσο, ο αστικός μύθος του Χάιγκεϊτ αρνείται να πεθάνει, αποδεικνύοντας ότι οι ιστορίες που γεννιούνται στη σκιά των νεκροταφείων μπορούν να ζήσουν για πάντα στη συλλογική φαντασία.
Συχνές ερωτήσεις για τον βρικόλακα του Χάιγκεϊτ
Ποιος ήταν ο Ντέιβιντ Φάραντ;
Ο Ντέιβιντ Φάραντ ήταν ένας από τους δύο βασικούς πρωταγωνιστές του μύθου του βρικόλακα του Χάιγκεϊτ. Γεννημένος το 1946, έγινε γνωστός τη δεκαετία του 1970 για τις δηλώσεις του περί συναντήσεων με υπερφυσικές οντότητες στο νεκροταφείο του Χάιγκεϊτ και καταδικάστηκε για βεβήλωση τάφων.
Πώς συνδέεται ο βρικόλακας του Χάιγκεϊτ με τη Τζ. Κ. Ρόουλινγκ;
Η Τζ. Κ. Ρόουλινγκ χρησιμοποίησε τον θρύλο και το νεκροταφείο του Χάιγκεϊτ ως φόντο στο μυθιστόρημά της «The Ink Black Heart», που ανήκει στη σειρά με τον ντετέκτιβ Κόρμοραν Στράικ.
Τι ήταν το «επίσημο» κυνήγι βρικόλακα του 1970;
Στις 13 Μαρτίου 1970, ο Σον Μάντσεστερ διοργάνωσε ένα δημόσιο κυνήγι βρικόλακα στο νεκροταφείο του Χάιγκεϊτ, το οποίο κάλυψε το τηλεοπτικό δίκτυο ITV. Εκατοντάδες άνθρωποι κατέφθασαν στο σημείο, με αποτέλεσμα να βεβηλωθούν δεκάδες τάφοι.