Μάτι: 8 χρόνια από την εθνική τραγωδία – 104 ψυχές, ανοιχτές πληγές και η μνήμη που δεν σβήνει

Οκτώ χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την εθνική τραγωδία στο Μάτι, που κόστισε τη ζωή σε 104 ανθρώπους και άφησε πίσω δεκάδες τραυματίες, εγκαυματίες και ανεξίτηλα σημάδια στην κυπριακή και ελληνική ψυχή. Με εκδηλώσεις μνήμης, οι συγγενείς των θυμάτων, οι εγκαυματίες και οι πολίτες αποτίουν φόρο τιμής στους πεσόντες, ενώ τα δικαστικά μέτωπα παραμένουν ανοιχτά και νέα ερωτήματα για τη διαχείριση των θυμάτων προκαλούν οργή.

Η τραγωδία που συγκλόνισε τον Ελληνισμό

Η 23η Ιουλίου 2018 αποτελεί μια από τις πιο μαύρες σελίδες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Η φονική πυρκαγιά στο Μάτι, τον Νέο Βουτζά και τις γύρω περιοχές, που ξέσπασε λόγω ανθρώπινης αμέλειας, εξελίχθηκε σε μια ανείπωτη καταστροφή. Οι άνεμοι που έπνεαν με ταχύτητα έως 124 χιλιόμετρα την ώρα, σε συνδυασμό με την απουσία συντονισμού των υπευθύνων, μετέτρεψαν την περιοχή σε κόλαση. Ο Ελληνισμός, από την Κύπρο έως την Αθήνα, θρήνησε 104 νεκρούς, ενώ δεκάδες άλλοι υπέστησαν σοβαρά εγκαύματα και τραύματα που τους συνοδεύουν για πάντα.

Εκδηλώσεις μνήμης: Η ιερή υποχρέωση της μνήμης

Οι εκδηλώσεις μνήμης ξεκίνησαν την περασμένη Κυριακή με το καθιερωμένο ετήσιο μνημόσυνο στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Μάτι. Το βράδυ της Τρίτης τελέστηκε αγρυπνία στον Ιερό Ναό Αγίου Ιωάννη Προδρόμου, στον Νέο Βουτζά, δίπλα στο μνημείο των θυμάτων. Σήμερα, οι κεντρικές εκδηλώσεις πραγματοποιούνται με πρωτοβουλία του Συλλόγου Συγγενών Θανόντων και Εγκαυματιών της 23ης Ιουλίου 2018, σε συνεργασία με τον Δήμο Μαραθώνα. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επιμνημόσυνες δεήσεις, τρισάγια, ανάγνωση των ονομάτων των θυμάτων και πορεία μνήμης κατά μήκος της διαδρομής που ακολούθησε η καταστροφική φωτιά έως την Αργυρά Ακτή.

• Μετά τη Θεία Λειτουργία στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου - Αγίου Θωμά και Αγίου Πορφυρίου στο Κόκκινο Λιμανάκι θα τελεστεί επιμνημόσυνη δέηση.
• Στις 19:00 θα πραγματοποιηθεί τρισάγιο στο Μνημείο των Θυμάτων, στον Ιερό Ναό Αγίου Ιωάννη Προδρόμου στον Νέο Βουτζά, ενώ θα ακολουθήσει το προσκλητήριο νεκρών.
• Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες θα ακολουθήσουν πεζή τη διαδρομή που διέσχισε η πυρκαγιά προς το Μάτι.
• Στις 20:30 θα πραγματοποιηθεί η κεντρική εκδήλωση μνήμης και νέο τρισάγιο στον Ναυτικό Αθλητικό Όμιλο Ματιού (Ν.Α.Ο.ΜΑ.).
• Στις 21:15 έχει προγραμματιστεί πορεία από την οδό Ποσειδώνος έως την Αργυρά Ακτή.

Ο Σύλλογος υπογραμμίζει ότι η επέτειος δεν αποτελεί μόνο μια ημέρα τιμής στα θύματα, αλλά και μια διαρκή υπενθύμιση της υποχρέωσης της Πολιτείας και της κοινωνίας να προστατεύουν την ανθρώπινη ζωή. Το βαρύ αποτύπωμα της τραγωδίας αποτελεί κληρονομιά ευθύνης για την υπεράσπιση της αλήθειας, της λογοδοσίας και της αλληλεγγύης, ώστε να μην επαναληφθεί ποτέ μια αντίστοιχη καταστροφή.

Δικαστικές εκκρεμότητες: Η δικαιοσύνη που αργεί

Οκτώ χρόνια μετά, παραμένουν ανοικτά σημαντικά ζητήματα που σχετίζονται με τη δικαστική διερεύνηση της υπόθεσης και την εκτέλεση των ποινών όσων κρίθηκαν υπεύθυνοι. Το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων επέβαλε ποινές σε 10 καταδικασθέντες, που κυμαίνονται από 3 έως 340 έτη, με ανώτατο εκτιτέο όριο τα 5 χρόνια. Στη φυλακή βρίσκονται ο τότε αρχηγός της Πυροσβεστικής Σωτήρης Τερζούδης, ο υπαρχηγός Βασίλης Ματθαιόπουλος, ο επικεφαλής του ΕΣΚΕ Ιωάννης Φωστιέρης και ο τότε γενικός γραμματέας Πολιτικής Προστασίας Ιωάννης Καπάκης. Για τους υπόλοιπους, οι πολυετείς ποινές μετατράπηκαν σε χρηματικές, γεγονός που προκαλεί οργή και αίσθημα αδικίας.

Νέα προσφυγή στον Άρειο Πάγο: Η αλήθεια που ζητά δικαίωση

Ο Σύλλογος Συγγενών Θανόντων και Εγκαυματιών κατέθεσε αναφορά προς την Εισαγγελία του Αρείου Πάγου, ζητώντας τη διερεύνηση νέων στοιχείων που αφορούν τη διαχείριση των θυμάτων. Μεταξύ άλλων, ζητείται να εξεταστούν καταγγελίες για χώρο ομαδικής ταφής στο κοιμητήριο Νέας Μάκρης, όπου έχουν ενταφιαστεί αταυτοποίητα ανθρώπινα υπολείμματα, πιθανώς ακόμη και λείψανα ήδη ταυτοποιημένων θυμάτων, καθώς και ζωικά κατάλοιπα. Παράλληλα, ζητείται να διερευνηθεί η διαχείριση της σορού γυναίκας που εντοπίστηκε στη θάλασσα, ώστε να διαπιστωθεί αν ακολουθήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες ταυτοποίησης.

Η μαρτυρία της Κάλλι Αναγνώστου: «Για εμάς δεν έχουν περάσει ούτε 8 λεπτά»

Η Κάλλι Αναγνώστου, εγκαυματίας εκείνης της ημέρας και πρόεδρος του Συλλόγου, περιγράφει με συγκλονιστικό τρόπο το ανεπούλωτο τραύμα. «Για εμάς δεν έχει περάσει ούτε καν μια μέρα. Είναι σαν οκτώ λεπτά μετά», λέει, αναφερόμενη στην τραγική νύχτα που η ίδια και το παιδί της βρέθηκαν παγιδευμένοι. «Μπήκε μέσα στο σπίτι η φωτιά και δυστυχώς το καταλάβαμε όταν ήταν μέσα. Αναγκαστικά βγήκαμε και καήκαμε εκεί. Στο δρόμο. Γιατί η φωτιά είχε μετατραπεί σε τσουνάμι. Αλλά νωρίτερα υπήρχε αρκετό περιθώριο για την αντίδραση των υπευθύνων». Η ίδια τονίζει ότι «πλέον δεν ορίζω εγώ το σώμα μου. Το σώμα μου ορίζει εμένα. Δεν αποκαθίσταται. Φροντίζεις απλά αυτό που έχεις». Ο γιος της, που ήταν μόλις πεντέμισι ετών, είναι ο μικρότερος εγκαυματίας. «Αυτή η φωτιά αφάνισε όποια μνήμη είχε από την πρότερη ζωή του», λέει με πόνο.

Η φύση αναγεννάται, οι άνθρωποι όχι

Κάθε χρόνο, την ημέρα της «μαύρης» επετείου, κάτοικοι από τον Νέο Βουτζά, το Μάτι και τις γύρω περιοχές μεταβαίνουν στο Μνημείο των Θυμάτων, που απεικονίζει «την αλήθεια όπως είναι, ωμή, χωρίς τερτίπια». Η φύση, ωστόσο, δείχνει να επουλώνει τις πληγές της ταχύτερα. «Η φύση έχει τον τρόπο να αναγεννάται. Αλλά οι άνθρωποι δεν είναι εύκολο να αναγεννηθούμε. Δεν μπορούν να επιστρέψουν οι νεκροί μας και δεν μπορούμε να επιστρέψουμε και εμείς στο πώς ήμασταν πριν», σημειώνει η κ. Αναγνώστου.

Τα 17 κυπαρισσάκια για τους νεκρούς του Βουτζά

Λίγες εκατοντάδες μέτρα από το μνημείο, στην οδό Ισμήνης, φυτεύτηκαν 17 κυπαρίσσια για τους ανθρώπους που έχασαν τις ζωές τους στον Νέο Βουτζά. Μια συμβολική πράξη μνήμης, που θυμίζει την αρχαία ελληνική παράδοση να τιμούνται οι νεκροί με δέντρα, σύμβολα της αθανασίας και της ανάστασης.

Συμπέρασμα: Η μνήμη ως καθήκον

Η τραγωδία του Ματιού παραμένει μια ανοιχτή πληγή για τον Ελληνισμό. Οι 104 ψυχές που χάθηκαν, οι εγκαυματίες που παλεύουν καθημερινά και η αναζήτηση δικαιοσύνης αποτελούν διαρκή υπενθύμιση της ανάγκης για λογοδοσία και αλληλεγγύη. Η μνήμη δεν σβήνει. Είναι ιερή υποχρέωση όλων μας.