Η πρωτεύουσα της Ουκρανίας, το Κίεβο, η πόλη που υπήρξε λίκνο του ανατολικού χριστιανισμού και κοιτίδα του σλαβικού πολιτισμού, βρίσκεται και πάλι στη γραμμή του πυρός. Έπειτα από 55 μήνες πλήρους ρωσικής εισβολής, η Μόσχα εντείνει τους βομβαρδισμούς της, επιδιώκοντας να βυθίσει την ουκρανική πρωτεύουσα στο σκοτάδι και το ψύχος, ενόψει του πιο κρίσιμου χειμώνα από την έναρξη του πολέμου. Οι ειδοποιήσεις για πυραυλικές επιθέσεις και επιδρομές drones έχουν γίνει εφιαλτική ρουτίνα, ενώ το Κρεμλίνο στοχεύει πλέον όχι μόνο το ενεργειακό δίκτυο αλλά και κέντρα δεδομένων, αποθήκες, συγκοινωνιακούς κόμβους και κατοικημένες περιοχές, σπέρνοντας τον τρόμο στον άμαχο πληθυσμό.
Η Αλλαγή του Μοτίβου Επιθέσεων και ο Στόχος της Μόσχας
Το τελευταίο διάστημα, το μοτίβο των ρωσικών επιθέσεων έχει αλλάξει δραματικά. Η Μόσχα βομβαρδίζει σφοδρά το Κίεβο, βράδυ και πρωί, διευρύνοντας τους στόχους της στην ευρύτερη περιοχή. Κέντρα δεδομένων και υποδομές επικοινωνιών πλήττονται, προκαλώντας διακοπές στο διαδίκτυο και πλήγμα στην ψηφιακή οικονομία. Αποθήκες, γραφεία επιχειρήσεων, βενζινάδικα και σούπερ μάρκετ έχουν γίνει στόχοι, βάλλοντας κατά του καθημερινού ανεφοδιασμού της πόλης. Οι συνεχείς συναγερμοί διαταράσσουν την οικονομική παραγωγή, ενώ συγκροτήματα κατοικιών, εκπαιδευτικά και ιατρικά ιδρύματα, ακόμη και η Εθνική Ακαδημία Επιστημών, έχουν δεχθεί πλήγματα. Ούτε το κυβερνητικό και διπλωματικό τετράγωνο θεωρείται πλέον ασφαλές, όπως κατέδειξε η πρόσφατη επίθεση με drone στην έδρα της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU).
«Πλέον δεν έχει απομείνει ούτε ένα ασφαλές κτίριο στο Κίεβο», δήλωσε ο Ίλια Κότοφ, επικεφαλής του ουκρανικού Κέντρου Ανάπτυξης Κρατικής Στρατηγικής και Δημόσιας Πολιτικής.
Οι Μνήμες του Περσινού Χειμώνα και η Αναζήτηση «Σχεδίου Β»
Οι μνήμες από τον περσινό εφιαλτικό χειμώνα, με πολύωρες διακοπές στην ηλεκτροδότηση για εβδομάδες υπό δριμύ ψύχος, είναι νωπές. Παρά την εφιαλτική καθημερινότητα, έρευνα της Gradus Research τον περασμένο Ιανουάριο έδειξε ότι το 87% των κατοίκων δεν μετεγκαταστάθηκε. Τώρα, όμως, το σκηνικό έχει αλλάξει. Σε νέα έρευνα, περίπου το 40% των κατοίκων μεγάλων ουκρανικών πόλεων δηλώνουν έτοιμοι για μετεγκατάσταση εάν οι συνθήκες επιδεινωθούν. Οι επικρατέστερες εναλλακτικές είναι η φιλοξενία σε συγγενείς στην ύπαιθρο, η ενοικίαση σπιτιού σε ασφαλέστερες περιοχές και η φυγή στο εξωτερικό. Η ενεργειακή αυτάρκεια έχει καταστεί κορυφαία προτεραιότητα, με ορισμένους να ζητούν ακόμη και ξυλόσομπα και πηγάδι, εν μέσω φόβων για έλλειψη και νερού.
Η κοινωνιολόγος Ευγένια Μπλιζνιούκ, ιδρύτρια της Gradus, παρατηρεί μια σημαντική μετατόπιση στην προσέγγιση των Ουκρανών: «Ολοένα και λιγότερο θεωρούν ότι η ανθεκτικότητα σημαίνει ικανότητα να αντέχουν επ' αόριστον οποιαδήποτε δυσκολία. Αξιολογούν τους κινδύνους και προετοιμάζουν εναλλακτικές». Ήδη ο Ουκρανός πρωθυπουργός, Σεργκέι Κορέτσκι, συνέστησε σε άτομα με περιορισμένη κινητικότητα ή αναπηρίες να εξετάσουν εναλλακτική διαμονή πριν από τον χειμώνα.
Ένας Πολλαπλά Δύσκολος Χειμώνας για το Κίεβο
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, από βήματος της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, προειδοποίησε: «Οι Ουκρανοί καταλαβαίνουν ότι αυτός ο χειμώνας θα μπορούσε να είναι πολύ σκληρός, αλλά σε απάντηση δεν θα έχουμε άλλη επιλογή από το να τον κάνουμε επώδυνο και για τη Ρωσία». Ο υπουργός Ενέργειας, Ντένις Σμιχάλ, αποκάλυψε ότι το Κίεβο έχει στη διάθεσή του ρωσικά έγγραφα με σχεδιασμό εκτεταμένων επιθέσεων κατά κρίσιμων υποδομών, από το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας και θέρμανσης μέχρι την ύδρευση και τα συστήματα αποχέτευσης.
Η DTEK, η μεγαλύτερη ιδιωτική ενεργειακή εταιρεία της Ουκρανίας, επισκευάζει ζημιές και βασίζεται ολοένα και περισσότερο σε αποκεντρωμένες εγκαταστάσεις, αλλά προειδοποιεί: «Χωρίς αποτελεσματική αεράμυνα, όλη η σκληρή δουλειά μπορεί να καταστραφεί μέσα σε δευτερόλεπτα στην επόμενη μαζική επίθεση».
Κοινωνική Κόπωση και Πολιτικές Εντάσεις
Η κοινωνική κόπωση από τον πόλεμο αυξάνεται. Οι Ουκρανοί είναι απογοητευμένοι από τα σκάνδαλα διαφθοράς, τη γενική επιστράτευση και την απουσία πειστικής εξήγησης για το πού οδηγεί ο πόλεμος. Οι ρωσικές επιθέσεις σε λιμάνια βλάπτουν τις εξαγωγές, το έλλειμμα του αμυντικού προϋπολογισμού διευρύνεται και η εξάρτηση από την εξωτερική χρηματοδότηση μεγαλώνει, ενώ η Ευρώπη αντιμετωπίζει τον δικό της βαρύ ενεργειακά χειμώνα. Οι εντάσεις γύρω από τους θεσμούς καταπολέμησης της διαφθοράς αλλάζουν την εσωτερική ισορροπία δυνάμεων, και το επερχόμενο ψύχος μπορεί να «παγώσει» τις υποβόσκουσες αντιθέσεις. Ωστόσο, τα περιθώρια σφάλματος για την κυβέρνηση Ζελένσκι έχουν στενέψει ασφυκτικά.
Συχνές Ερωτήσεις για την Κατάσταση στην Ουκρανία
Γιατί η Ρωσία εντείνει τις επιθέσεις στο Κίεβο τώρα;
Η Μόσχα επιδιώκει να εκμεταλλευτεί τον επερχόμενο χειμώνα για να βυθίσει το Κίεβο στο σκοτάδι και το κρύο, να εξαντλήσει την ουκρανική αεράμυνα και να δημιουργήσει ένα αίσθημα μόνιμου φόβου στον άμαχο πληθυσμό, πλήττοντας το ηθικό και την οικονομική παραγωγή.
Τι σημαίνει η αλλαγή στο μοτίβο των ρωσικών επιθέσεων;
Οι επιθέσεις δεν περιορίζονται πλέον στο ενεργειακό δίκτυο, αλλά στοχεύουν κέντρα δεδομένων, υποδομές επικοινωνιών, αποθήκες, συγκοινωνιακούς κόμβους και κατοικημένες περιοχές, με στόχο να διαταράξουν την καθημερινή ζωή και τον ανεφοδιασμό της πρωτεύουσας.
Πώς προετοιμάζονται οι κάτοικοι του Κιέβου για τον χειμώνα;
Πολλοί εξετάζουν το ενδεχόμενο μετεγκατάστασης σε ασφαλέστερες περιοχές ή στο εξωτερικό. Η ενεργειακή αυτάρκεια έχει γίνει προτεραιότητα, με αναζήτηση σπιτιών με ξυλόσομπες και πηγάδια, ενώ οι αρχές συνιστούν σε ευάλωτες ομάδες να προετοιμάσουν εναλλακτική διαμονή.