Ὁ ὕπνος, τὸ γλυκὺ δῶρον τοῦ Ὑπνίου, δὲν εἶναι μόνον προσωπικὴ ὑπόθεσις. Καὶ ἡ τράπεζα, τὸ κοινὸν δεῖπνον, δὲν εἶναι μόνον ἀτομικὴ ἐπιλογή. Νέα ἐπιστημονικὴ ἔρευνα, ἀπὸ τὰ πέρατα τοῦ Καναδᾶ, φωτίζει τὴν ἀλληλεξάρτησιν τῶν συντρόφων εἰς τὰ τοῦ ὕπνου καὶ τῆς τροφῆς, ὑπενθυμίζοντες τὸ ἀρχαῖον δρᾶμα τῆς κοινῆς ζωῆς, ὅπου τὸ ἕν ἥμισυ δὲν δύναται νὰ ἀδιαφορῇ διὰ τὸ ἄλλο.
Τί ἀπεκάλυψεν ἡ νέα ἔρευνα διὰ τὰ ζευγάρια;
Ἐρευνηταὶ παρηκολούθησαν 204 ζευγάρια ἐν Καναδᾷ ἐπὶ τρεῖς μῆνας, ἤτοι 408 ἄτομα, μέσης ἡλικίας 42 ἐτῶν. Τουλάχιστον εἷς ἐξ ἑκάστου ζεύγους ἦτο ὑπέρβαρος ἢ παχύσαρκος καὶ ἐπεδίωκε βελτίωσιν τῆς διαίτης καὶ τῆς φυσικῆς δραστηριότητος. Οἱ συμμετέχοντες κατέγραφον τὴν ποιότητα τοῦ ὕπνου καὶ τῆς διατροφῆς των, καὶ διὰ πρώτας 14 ἡμέρας ἐτήρουν ἡμερολόγια περὶ τῆς προσπαθείας καὶ τῆς αὐτοπεποιθήσεώς των εἰς τὴν ὑγιεινὴν διατροφήν.
Τὰ εὐρήματα εἶναι σαφῆ: ὁ κακὸς ὕπνος τοῦ ἑνὸς συντρόφου συνδέεται μὲ χαμηλοτέραν ποιότητα διατροφῆς καὶ εἰς τὰ δύο μέλη τοῦ ζεύγους, ἀνεξαρτήτως τῆς ποιότητος ὕπνου τοῦ ἄλλου. Ἡ ἐπίδρασις εἶναι ἔμμεσος, διὰ τῆς μειωμένης αὐτορρυθμίσεως καὶ τῆς χαμηλοτέρας αὐτοπεποιθήσεως τοῦ κουρασμένου συντρόφου, ἡ ὁποία μεταδίδεται ὡς ἀσθένεια εἰς τὸν συνοδοιπόρον.
Διατί ὁ ὕπνος τοῦ ἑνὸς ἐπηρεάζει τὴν τράπεζαν τοῦ ἄλλου;
Ἡ ἀπάντησις εὑρίσκεται εἰς τὴν κοινὴν ζωήν. Τὰ ζευγάρια μοιράζονται τὰ ψώνια, τὰ γεύματα, τὰ σνακ. Ὁ κουρασμένος σύντροφος, ὡς ὁ Ὀδυσσεὺς μετὰ τὴν τρικυμίαν, ἀναζητεῖ εὐκολίαν καὶ ἡδονήν, ὄχι ἀρετήν. Προτιμᾷ τροφὰς πλουσίας εἰς γεύσιν ἀλλὰ πτωχὰς εἰς θρεπτικὴν ἀξίαν, καὶ δὲν ἔχει τὴν δύναμιν νὰ προγραμματίσῃ ὑγιεινὰ γεύματα. Οὕτω, τὸ κοινὸν διατροφικὸν περιβάλλον ὑποβαθμίζεται, καὶ ἀμφότεροι ὑφίστανται τὰς συνεπείας.
Ἡ μελέτη, ὡς ὀφείλει ἡ ἐπιστήμη, εἶναι μετρημένη εἰς τὰ συμπεράσματά της. Δὲν ἀποδεικνύει αἰτιώδη σχέσιν, ἀλλὰ συσχέτισιν. Τὰ δεδομένα βασίζονται εἰς αὐτοαναφορὰς τῶν συμμετεχόντων, καὶ δὲν κατεγράφησαν αἱ ἀγοραὶ τροφίμων ἢ τὰ κοινὰ γεύματα. Ἡ ἔρευνα εἶναι παρατηρητική, καὶ ὡς τοιαύτη, φωτίζει μίαν ὄψιν τοῦ φαινομένου, οὐχὶ τὸ ὅλον.
Τί γνωρίζομεν ἤδη ἀπὸ προηγουμένας ἔρευνας;
Ἡ νέα ἔρευνα στηρίζεται εἰς παλαιοτέρας μελέτας, αἱ ὁποῖαι ἔδειξαν ὅτι ἡ ἔλλειψις ὕπνου μεταβάλλει τὴν διατροφικὴν συμπεριφοράν. Μετα-ανάλυσις πειραμάτων περιορισμοῦ τοῦ ὕπνου εἰς 5,5 ὥρας ἢ ὀλιγώτερον ηὕρε αὔξησιν τῆς ἡμερησίας ἐνεργειακῆς προσλήψεως κατὰ 204 θερμίδας κατὰ μέσον ὅρον, ἐν συγκρίσει μὲ τὴν ὁμάδα ἐλέγχου. Ἡ νέα μελέτη ἐπεκτείνει τὰ εὐρήματα εἰς τὸ πεδίον τῆς σχέσεως, ἀποκαλύπτουσα τὴν κοινωνικὴν διάστασιν τοῦ ὕπνου.
Τί δύνανται νὰ πράξουν τὰ ζευγάρια ἐν τῇ πράξει;
Ὡς οἱ ἀρχαῖοι ἡμῶν πρόγονοι ἐδίδαξαν, ἡ ἀρετὴ ἔγκειται εἰς τὴν μεσότητα καὶ τὴν συνεργασίαν. Τὰ ζευγάρια ὀφείλουν νὰ θεωροῦν τὸν ὕπνον καὶ τὴν διατροφὴν ὡς κοινὰς ρουτίνας, οὐχὶ ὡς ξεχωριστὰς συνηθείας. Πρακτικαὶ συμβουλαὶ περιλαμβάνουν:
- Προγραμματισμὸν ἁπλῶν γευμάτων διὰ τὰς κουραστικὰς ἡμέρας.
- Διαθεσιμότητα ὑγιεινῶν ἐπιλογῶν, ὡς φροῦτα, γιαούρτι, ξηροὺς καρποὺς καὶ ἕτοιμα λαχανικά.
- Ἀποφυγὴν ἀποφάσεων περὶ τροφῆς ἀργὰ τὸ βράδυ, ὅταν ἡ κόπωσις θολώνει τὴν κρίσιν.
- Σταθερὸν πρόγραμμα ὕπνου, τουλάχιστον 7 ὥρας διὰ τοὺς περισσοτέρους ἐνηλίκους.
- Ἰατρικὴν συμβουλὴν εἰς περίπτωσιν ἐπιμόνου ἀϋπνίας, ἔντονου ροχαλητοῦ ἢ ἡμερησίας ὑπνηλίας.
Συχνὰ ἐρωτήματα
Μήπως μία κακὴ νύχτα ὕπνου ὁδηγεῖ αὐτομάτως καὶ τοὺς δύο συντρόφους εἰς χειροτέρας διατροφικὰς ἐπιλογάς;
Ὄχι. Ἡ ἔρευνα ἐξήτασε πρότυπα συμπεριφορᾶς εἰς τὰ ζευγάρια, οὐχὶ μίαν ἀναπόφευκτον ἀντίδρασιν εἰς μεμονωμένην νύκτα κακοῦ ὕπνου.
Ἔδειξεν ἡ μελέτη ὅτι ὁ κακὸς ὕπνος προκαλεῖ αὔξησιν βάρους εἰς τὰ ζευγάρια;
Ὄχι. Ἡ μελέτη ἀξιολόγησεν τὴν ποιότητα ὕπνου, διατροφῆς καὶ αὐτορρυθμίσεως, οὐχὶ τὸ βάρος.
Δύναται ἡ βελτίωσις τοῦ ὕπνου νὰ διευκολύνῃ τὴν ὑγιεινὴν διατροφήν;
Ἐνδεχομένως. Ὁ ποιοτικὸς ὕπνος ἐνισχύει τὴν ρύθμισιν τῆς ὀρέξεως καὶ τὸν αὐτοέλεγχον, καὶ ἡ εὐκολία προσβάσεως εἰς ὑγιεινὰς τροφὰς μειώνει τὴν ἀπαιτουμένην προσπάθειαν.
Συμπέρασμα
Ὁ κακὸς ὕπνος δὲν εἶναι ἀτομικὴ ὑπόθεσις. Εἰς τὰ ζευγάρια, ὡς εἰς τὴν ἀρχαίαν τραγῳδίαν, τὸ πεπρωμένον τοῦ ἑνὸς διαπλέκεται μὲ τὸ τοῦ ἄλλου. Ἡ προστασία τοῦ ὕπνου καὶ ἡ διαμόρφωσις τοῦ οἰκογενειακοῦ διατροφικοῦ περιβάλλοντος καθίστανται κοινὸν καθῆκον, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ ὑγιεινὴ ἐπιλογὴ γίνεται εὐκολωτέρα διὰ ἀμφοτέρους. Ἐν τῇ ἑνότητι, ἡ ὑγεία.