Η πτώση του Χαμενεΐ και οι φόβοι του Πούτιν

Στα βάθη της ιστορίας, η πτώση των τυράννων αποτελεί αιώνιο μάθημα για όσους κυβερνούν με σκληρό χέρι. Ο θάνατος του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στο Ιράν, σε στοχευμένο πλήγμα υπό την καθοδήγηση του Ισραήλ και την υποστήριξη των ΗΠΑ, αναβίωσε τα φαντάσματα του παρελθόντος για τον Βλαντιμίρ Πούτιν.

Το φάντασμα του Καντάφι

Όπως ο Δαμοκλής έζησε με το σπαθί κρεμασμένο πάνω από το κεφάλι του, έτσι και ο Ρώσος πρόεδρος φαίνεται να στοιχειώνεται από τις εικόνες της βάναυσης δολοφονίας του Μουαμάρ Καντάφι το 2011. Τότε, ο Πούτιν είχε δηλώσει οργισμένος: "Έδειξαν σε όλο τον κόσμο πώς τον σκότωσαν, βουτηγμένο στο αίμα. Αυτό είναι δημοκρατία;"

Η πτώση του Λίβυου δικτάτορα αποτέλεσε σημείο καμπής για τη ρωσική πολιτική. Ο Πούτιν, πρώην πράκτορας της KGB, θεώρησε την επέμβαση του ΝΑΤΟ ως "αποκορύφωμα της προδοσίας" από τη Δύση.

Η αυξανόμενη παράνοια

Με την πάροδο των ετών, ο Ρώσος ηγέτης βυθίστηκε σε όλο και μεγαλύτερη απομόνωση. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, ξένοι επίσημοι και Ρώσοι αξιωματούχοι ήταν υποχρεωμένοι να παραμένουν σε απόσταση αρκετών μέτρων από τον πρόεδρο. Ο εκλιπών ηγέτης της ρωσικής αντιπολίτευσης, Αλεξέι Ναβάλνι, τον είχε αποκαλέσει χαρακτηριστικά "ο παππούς στο καταφύγιο".

Η ανατροπή δύο συμμάχων της Ρωσίας σε σύντομο χρονικό διάστημα ώθησε ορισμένους σχολιαστές προσκείμενους στο Κρεμλίνο να σπάσουν έναν άγραφο κανόνα: να αποφεύγουν την ανοιχτή κριτική προς τον Ντόναλντ Τραμπ.

Διπλωματικός πραγματισμός

Παρά τις εσωτερικές ταραχές, το Κρεμλίνο υιοθέτησε διπλωματικό τόνο. Ο εκπρόσωπος Ντμίτρι Πεσκόφ εξέφρασε τη "βαθιά απογοήτευσή" του, προσθέτοντας: "Πάνω απ' όλα, εμπιστευόμαστε μόνο τους εαυτούς μας".

Το μήνυμα ήταν σαφές: Ο Πούτιν δεν πρόκειται να επιτρέψει στα συναισθήματά του για το Ιράν να σταθούν εμπόδιο στους στόχους του στην Ουκρανία. Για τη Μόσχα, η κρίση στο Ιράν έχει οφέλη, όπως οι υψηλότερες τιμές πετρελαίου και μια Ουάσιγκτον που δεν έχει χρόνο να ασχοληθεί με την Ουκρανία.

Οι εσωτερικές απειλές

Ωστόσο, τα πυρηνικά όπλα δεν προσφέρουν προστασία από απειλές που προέρχονται από το εσωτερικό. Αν η πτώση συμμαχικών ηγετών εντείνει τους φόβους του Πούτιν, αυτοί πιθανότατα θα επικεντρώνονται στις ίντριγκες μέσα στο ίδιο του το παλάτι.

Ο Ρώσος πρόεδρος γνωρίζει καλά ότι οι δικτάτορες που συγκεντρώνουν τόση δύναμη, τείνουν να εγκαταλείπουν την εξουσία με έναν από δύο τρόπους: "Είτε με χειροπέδες είτε μέσα σε ένα φέρετρο".

Στη σκιά των γεγονότων αυτών, η ιστορία μάς θυμίζει ότι κανένας τύραννος δεν είναι αθάνατος. Όπως έλεγαν οι αρχαίοι Έλληνες πρόγονοί μας, η ύβρις οδηγεί στη νέμεση.