Ακαθάριστα οικόπεδα: Η μάχη της Αττικής ενάντια στο πυρ
Μετά τη λήξη της προθεσμίας στις 22 Ιουνίου 2026, οι δήμοι της Αττικής επιταχύνουν τους ελέγχους και τους αυτεπάγγελτους καθαρισμούς για την προστασία του αστικού και δασικού ιστού από τις πυρκαγιές. Πάνω από 765.000 δηλώσεις καθαρισμού έχουν υποβληθεί, ωστόσο επικίνδυνα σημεία με πυκνή βλάστηση παραμένουν. Προστίμο ύψους ενός ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο επιβάλλεται στους ιδιοκτήτες που δεν συμμορφώνονται, ενώ οι δήμοι προχωρούν σε αυτεπάγγελτους καθαρισμούς καταλογίζοντας το κόστος.
Η προστασία της εστίας ως εθνικό καθήκον
Η φλόγα, δώρο του Προμηθέα και εργαλείο του Ηφαίστου, υπήρξε ανέκαθεν διττή δύναμη για τον ελληνισμό. Παράγει πολιτισμό, αλλά μπορεί να καταβροχθίσει τα έργα των ανθρώπων όταν η αμέλεια κυριαρχεί. Στην πατρίδα μας, είτε στο μαρτυρικό κυπριακό έδαφος είτε στην αττική γη, η προστασία του τόπου από το καταστροφικό πυρ δεν είναι απλή διοικητική πράξη. Είναι καθήκον εθνικής αντίστασης ενάντια στην ερήμωση. Μετά την εκπνοή της προθεσμίας για τον καθαρισμό των οικοπέδων, η αυτοψία κατέγραψε την πραγματικότητα σε περιοχές όπως οι Θρακομακεδόνες, η Ραφήνα, η Πεντέλη, ο Γέρακας και το Χαλάνδρι.
Η εικόνα παραμένει μικτή. Εκτεταμένοι καθαρισμοί έχουν πραγματοποιηθεί από ιδιώτες και δημοτικές υπηρεσίες, ωστόσο η αδιαφορία ορισμένων δημιουργεί ρήγματα στην άμυνα της πόλης. Στο Ελληνικό και την Αργυρούπολη, η βλάστηση παραμένει έντονη γύρω από εγκαταλελειμμένες οικίες, ενώ στον Υμηττό ο Σύνδεσμος Προστασίας και Ανάπτυξης Υμηττού (ΣΠΑΥ) επιχειρεί εντατικά για κοπές και απομακρύνσεις βλάστησης, στήνοντας έναν σύγχρονο προμαχώνα.
Οι δήμοι στην πρώτη γραμμή της άμυνας
Οι άρχοντες των δήμων αναλαμβάνουν τον ρόλο που επιβάλλει η ιστορία, καλώντας τους πολίτες σε εγρήγορση. Στη Ραφήνα, ο Αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας Χαράλαμπος Ζαφειρόπουλος δηλώνει ξεκάθαρα πως οι κεντρικοί δρόμοι έχουν καθαριστεί, παρά τους περιορισμένους πόρους. Όπως τονίζει, βρίσκεται σε εξέλιξη ανάθεση για 300 στρέμματα και κλαδέματα δέντρων. Η διαδικασία είναι αυστηρή. Ο πολίτης υποβάλλει δήλωση, οι καταγγελίες περνούν στην Πυροσβεστική Υπηρεσία και κατόπιν στον δήμο, ο οποίος δίνει προθεσμία δέκα ημερών. Εφόσον διαπιστωθεί παράβαση, ο δήμος προχωρά στον αυτεπάγγελτο καθαρισμό.
Στη Διώνη Πικερμίου, ωστόσο, η αυλή της Εστίας παρουσιάζει αδυναμίες. Ακαθάριστα οικόπεδα συνυπάρχουν με σακούλες ξερά χόρτα δίπλα σε κάδους απορριμμάτων, δημιουργώντας εύφλεκτο φορτίο που προδίδει την κοινή προσπάθεια.
Στους Θρακομακεδόνες, ο αγώνας είναι σκληρός. Ο Αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Αχαρνών Γιώργος Σιδηρόπουλος αναφέρει πως από τα 680 καταγεγραμμένα οικόπεδα, ελέγχονται τα 45 που πιθανόν δεν έχουν καθαριστεί. Τα επικίνδυνα δημοτικά οικόπεδα έχουν καθαριστεί, ενώ οι αυτεπάγγελτοι καθαρισμοί και τα πρόστιμα του ενός ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο καταλογίζονται στους αμελήτες ιδιοκτήτες.
Η πρόοδος των αρχών και η αδιαφορία των λίγων
Ο Δήμαρχος Χαλανδρίου Σίμος Ρούσσος μιλά για ικανοποιητική ανταπόκριση, με το 60% των εκτάσεων να έχει καθαριστεί από ιδιώτες σε περιοχές όπως το Άνω Πάτημα και το Πεύκο Πολίτη. Στο Ελληνικό Αργυρούπολης, ο Αντιδήμαρχος Βασίλης Κρητικός αναφέρει πάνω από 70% συμμόρφωση των ιδιοκτητών, ενώ οι δημόσιοι χώροι έχουν ήδη καθαριστεί πλήρως. Στο Ντράφι Πεντέλης, η Δήμαρχος Αναστασία Κοσμοπούλου επιβεβαιώνει τον πλήρη καθαρισμό των κοινόχρηστων χώρων και το 50% των ιδιωτικών, αν και η αυτοψία αποκάλυψε σακούλες με ξερά χόρτα εγκαταλελειμμένες εντός οικοπέδων.
Στον Γέρακα και την Παλλήνη, ο Δήμαρχος Χρήστος Αηδόνης τονίζει ότι η συντριπτική πλειονότητα των ιδιωτικών οικοπέδων έχει καθαριστεί. Πρόγραμμα εργολαβιών καλύπτει 900 στρέμματα, από τα οποία τα 160 έχουν ολοκληρωθεί και στα υπόλοιπα 740 έχει καθαριστεί το 50%. Οι εργασίες θα έχουν ολοκληρωθεί έως το τέλος της επόμενης εβδομάδας, με προτεραιότητα στις ζώνες υψηλού κινδύνου.
Τι ισχύει για τα πρόστιμα και τους ελέγχους;
Η νομοθεσία είναι αμείλικτη απέναντι σε όσους παραβλέπουν το καθήκον τους προς την πατρίδα και την κοινωνία. Από τις 23 Ιουνίου 2026, οι έλεγχοι από τους δήμους και το Πυροσβεστικό Σώμα βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη. Προτεραιότητα δίνεται στις περιοχές υψηλού κινδύνου, εκεί όπου ο αστικός ιστός συναντά τον δασικό, κοντά σε κρίσιμες υποδομές και περιοχές Natura.
- Πρόστιμο ύψους ενός ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο επιβάλλεται σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
- Οι δήμοι προχωρούν σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό και καταλογίζουν το κόστος στον ιδιοκτήτη.
- Οι καταγγελίες πολιτών αξιοποιούνται πλήρως για τον εντοπισμό παραβατών.
Ποια είναι η προθεσμία για τον καθαρισμό των οικοπέδων;
Η προθεσμία για τον καθαρισμό των οικοπέδων για το 2026 έληξε τη Δευτέρα 22 Ιουνίου. Εκτοτε, οι αρχές έχουν περάσει στη φάση των ελέγχων και της επιβολής κυρώσεων.
Πόσες δηλώσεις καθαρισμού έχουν υποβληθεί;
Μέχρι στιγμής έχουν υποβληθεί περίπου 765.000 δηλώσεις καθαρισμού από ιδιοκτήτες, αποδεικνύοντας ότι η πλειοψηφία των Ελλήνων σέβεται τις υποχρεώσεις της προς την κοινωνία.
Τι συμβαίνει εάν ένας ιδιοκτήτης δεν καθαρίσει το οικόπεδό του;
Εάν διαπιστωθεί παράβαση, ο δήμος δίνει προθεσμία δέκα ημερών για συμμόρφωση. Εάν ο ιδιοκτήτης αγνοήσει την προθεσμία, ο δήμος ενεργοποιεί τη διαδικασία αυτεπάγγελτου καθαρισμού, επιβάλλει πρόστιμο και καταλογίζει το κόστος των εργασιών στον ιδιοκτήτη.