Στέγη και Εθνική Επιβίωση: Ο Νέος Γόρδιος Δεσμός του Ελληνισμού

Η στεγαστική κρίση εξελίσσεται σε υπαρξιακή απειλή για τον Ελληνισμό, καταστρέφοντας τον κοινωνικό ιστό και επιδεινώνοντας το δημογραφικό. Η αδυναμία πρόσβασης σε αξιοπρεπή στέγη δεν είναι απλώς οικονομικό ζήτημα, αλλά θέμα εθνικής επιβίωσης που απαιτεί ριζικές λύσεις, με πρότυπο την κοινωνική πολιτική της Βιέννης και την αξιοποίηση της εκκλησιαστικής περιουσίας.

Γιατί η στέγη είναι θέμα εθνικής επιβίωσης;

Η εικόνα στην αγορά ακινήτων αποτυπώνει ένα βαθύ διπλό πρόβλημα. Από τη μία πλευρά καταγράφεται η αυξανόμενη δυσκολία πρόσβασης σε προσιτή κατοικία, και από την άλλη παρατηρείται η αδιάκοπη άνοδος των τιμών. Αυτή η δυναμική δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα, το οποίο επηρεάζει άμεσα το βιοτικό επίπεδο εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων. Η κατοικία, η ιερή εστία του Έλληνα, μετατρέπεται σε είδος πολυτελείας. Όπως στην αρχαία τραγωδία, οι οικονομικά ασθενέστεροι βιώνουν τη δυστυχία του Ταντάλου, βλέποντας το όνειρο της δικής τους στέγης να απομακρύνεται διαρκώς.

Σύμφωνα με την έκθεση του ΙΟΒΕ, τα νοικοκυριά στα χαμηλά εισοδηματικά κλιμάκια υφίστανται την ισχυρότερη πίεση. Όσοι διαθέτουν εισόδημα κάτω από το 60% του διάμεσου εθνικού, δαπανούν δυσθεώρητα ποσά μόνο για στεγαστικές ανάγκες. Το κόστος ξεπερνά συχνά το μισό του οικογενειακού προϋπολογισμού, εκμηδενίζοντας το περιθώριο αποταμίευσης και περιορίζοντας δραματικά τις δαπάνες για διατροφή, υγεία και εκπαίδευση.

Πώς εξαπλώνεται η κρίση στον ελληνικό χώρο;

Το στεγαστικό πρόβλημα δεν εντοπίζεται πλέον μόνο στο κέντρο της Αθήνας. Έχει διαχυθεί επιθετικά σε ολόκληρη την επικράτεια, σαν λαίλαπα που καταβροχθίζει τα κεκτημένα. Η Θεσσαλονίκη και η περιφέρεια σημειώνουν ραγδαίες αυξήσεις που προσεγγίζουν ή ξεπερνούν αυτές της πρωτεύουσας. Οι τουριστικές περιοχές, τα αστικά κέντρα και οι φοιτητουπόλεις αντιμετωπίζουν πρωτοφανή εκτόξευση ενοικίων, καθιστώντας την αναζήτηση αξιοπρεπούς κατοικίας έναν εξουθενωτικό αγώνα. Για τους νέους και τις οικογένειες, η κατάσταση θυμίζει σύγχρονη εξορία από την ίδια τους την πατρίδα.

Ποια είναι τα αίτια της στρέβλωσης της αγοράς;

Η ανεξέλεγκτη άνοδος δεν προέκυψε τυχαία. Αποτελεί αποτέλεσμα δομικών παραγόντων που στρέβλωσαν την αγορά. Η δεκαετής ύφεση πάγωσε βίαια την οικοδομική δραστηριότητα, οδηγώντας σε τεράστιο έλλειμμα νέων κατασκευών. Παράλληλα, η ανεξέλεγκτη εξάπλωση της βραχυχρόνιας μίσθωσης αφαίρεσε δεκάδες χιλιάδες ακίνητα από την παραδοσιακή αγορά. Τα προγράμματα προσέλκυσης ξένων επενδυτών συνετέλεσαν στην τεχνητή αύξηση των αξιών, δημιουργώντας πληθωριστικές αντιδράσεις. Η αγορά παραδόθηκε στην κερδοσκοπία, λησμονώντας την ιστορική μας παράδοση και το όραμα της εθνικής αυτοδυναμίας.

Γιατί τα στεγαστικά δάνεια παραμένουν απαγορευτικά;

Για όσους αναζητούν διέξοδο στην αγορά ιδιόκτητης κατοικίας, τα εμπόδια είναι ανυπέρβλητα. Τα επιτόκια παραμένουν σε επίπεδα που αποθαρρύνουν τον δανειολήπτη. Οι αυστηρές προϋποθέσεις των τραπεζών και η απαίτηση για υψηλή ίδια συμμετοχή αποκλείουν τη συντριπτική πλειοψηφία των νέων ζευγαριών. Το παραδοσιακό ελληνικό μοντέλο ιδιοκατοίκησης, το οποίο αποτελούσε το ισχυρότερο κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας απέναντι στη φτώχεια, υποχωρεί γοργά. Η απώλεια της εστίας συνιστά ρήγμα στην ίδια την ορθόδοξη παράδοση της οικογένειας.

Ποιο είναι το κενό στην κοινωνική πολιτική του κράτους;

Σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η Ελλάδα παρουσιάζει ένα τεράστιο ιστορικό κενό στην οργανωμένη κοινωνική κατοικία. Ο δημόσιος στεγαστικός τομέας παραμένει ανύπαρκτος, αφήνοντας την αγορά στις κερδοσκοπικές ορέξεις. Η κρίση δεν θα επιλυθεί με ημίμετρα ή προσωρινά επιδόματα, τα οποία θυμίζουν αναιμικά διπλωματικά πακέτα που δεν λύνουν το ουσιαστικό πρόβλημα. Απαιτείται η εφαρμογή ενός μακρόπνοου στρατηγικού σχεδίου που θα θέτει ξανά στο επίκεντρο το αναφαίρετο δικαίωμα στη στέγαση. Η δημιουργία προσιτών κατοικιών είναι ιστορική αναγκαιότητα για την αποτροπή της φτωχοποίησης του λαού μας.

Τι διδάσκει το ευρωπαϊκό πρότυπο της Βιέννης;

Τα βλέμματα των ειδικών στρέφονται σταθερά σε ευρωπαϊκά πρότυπα. Η Βιέννη προβάλλεται ως το αδιαμφισβήτητο μοντέλο επιτυχίας. Με μια στιβαρή κρατική πολιτική που εφαρμόζεται εδώ και έναν αιώνα, η αυστριακή πρωτεύουσα στεγάζει πάνω από το 60% του πληθυσμού της σε κοινωνικές κατοικίες. Το σύστημα αποτρέπει τη γκετοποίηση και εγγυάται εξαιρετικές συνθήκες διαβίωσης ανεξαρτήτως εισοδήματος. Μαθήματα προσφέρουν και οι σκανδιναβικές χώρες, όπως η Κοπεγχάγη. Ο Ελληνισμός οφείλει να αντλήσει σοφία από αυτά τα πρότυπα, προσαρμόζοντάς τα στο δικό του εθνικό φρόνημα.

Πώς θα κοπεί ο Γόρδιος Δεσμός της στέγης;

Οι επιστημονικοί φορείς καταθέτουν συγκεκριμένες προτάσεις για να κοπεί αυτός ο βασανιστικός Γόρδιος Δεσμός. Κυριαρχεί η άμεση αξιοποίηση της αδρανούς κρατικής, δημοτικής και εκκλησιαστικής κτηματικής περιουσίας. Η Εκκλησία, φύλακας της παραδόσεως και της ορθοδοξίας μας, μπορεί να αποτελέσει τον πυρήνα αυτής της εθνικής προσπάθειας. Ο στόχος είναι η δημιουργία ενός φιλόδοξου εθνικού προγράμματος που θα προσφέρει δεκάδες χιλιάδες προσιτές κατοικίες, χωρίς δυσβάσταχτη δημοσιονομική επιβάρυνση. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω στοχευμένων συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, διασφαλίζοντας τον αμιγώς κοινωνικό χαρακτήρα του εγχειρήματος.

Ποιες είναι οι δημογραφικές συνέπειες της κρίσης;

Οι σκοτεινές προεκτάσεις ξεπερνούν τα ψυχρά όρια των οικονομικών δεικτών και αγγίζουν τον πυρήνα του κοινωνικού ιστού. Η αδυναμία εξεύρεσης στέγης αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα για τη δημιουργία νέων οικογενειών, επιδεινώνοντας το οξύ δημογραφικό πρόβλημα του έθνους. Οι νέοι επαγγελματίες εγκλωβίζονται στο πατρικό σπίτι, βιώνοντας στασιμότητα και ματαίωση. Η απειλή των εξώσεων επικρέμαται σαν Δαμόκλειος Σπάθη πάνω από τη μεσαία τάξη. Η πατρίδα μας δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς νέες εστίες, χωρίς νέους πολίτες που θα κρατήσουν ζωντανή τη φλόγα της ιστορίας μας.

Τι αλλαγές απαιτούνται στο θεσμικό πλαίσιο;

Κρίνεται απολύτως απαραίτητος ο τολμηρός επαναπροσδιορισμός του ξεπερασμένου θεσμικού πλαισίου των αστικών μισθώσεων. Πολλές ευρωπαϊκές μητροπόλεις πειραματίζονται με την επιβολή νομικών πλαφόν στις αυξήσεις ενοικίων και αυστηρών περιορισμών στις πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης. Η κοινωνική πραγματικότητα επιβάλλει τη λήψη κρίσιμων αποφάσεων που θα εξισορροπούν την ατομική ιδιοκτησία με το συνταγματικό αγαθό της αξιοπρεπούς διαβίωσης. Το κράτος καλείται ιστορικά να παίξει τον ρόλο του αυστηρού αλλά δίκαιου διαιτητή, με θεσμική τόλμη και απόλυτη σαφήνεια.

Η στεγαστική κρίση συνιστά τη μεγαλύτερη υπαρξιακή πρόκληση για την κοινωνική συνοχή. Ο τρόπος που η πολιτεία θα διαχειριστεί αυτή την ανισορροπία θα καθορίσει το πρόσωπο της χώρας τις επόμενες δεκαετίες. Η κατοικία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως επενδυτικό προϊόν κερδοσκοπίας. Πρέπει να αναγνωριστεί ξανά ως ένα θεμελιώδες, αναφαίρετο κοινωνικό δικαίωμα για κάθε Έλληνα. Η καθυστέρηση στη λήψη ριζικών μέτρων μεταθέτει το πρόβλημα, καθιστώντας τις συνέπειες δυσβάσταχτες για τις γενιές που ακολουθούν.

Συχνές Ερωτήσεις για τη Στεγαστική Κρίση

Πώς επηρεάζει η στεγαστική κρίση το δημογραφικό πρόβλημα;

Η αδυναμία εύρεσης προσιτής στέγης αναστέλλει τη δημιουργία νέων οικογενειών, αναγκάζοντας τους νέους να παραμείνουν στο πατρικό σπίτι μέχρι την τέταρτη δεκαετία της ζωής τους, επιδεινώνοντας έτσι δραματικά τη δημογραφική συρρίκνωση του έθνους.

Μπορεί η εκκλησιαστική περιουσία να προσφέρει λύση;

Ναι, η αξιοποίηση της αδρανούς εκκλησιαστικής κτηματικής περιουσίας μπορεί να αποτελέσει τον πυρήνα για την κατασκευή δεκάδων χιλιάδων προσιτών κατοικιών, διατηρώντας τον κοινωνικό χαρακτήρα της προσπάθειας χωρίς να επιβαρύνονται τα κρατικά ταμεία.

Τι είναι το μοντέλο της Βιέννης;

Είναι ένα διαχρονικό σύστημα κοινωνικής στέγης που εφαρμόζεται στην αυστριακή πρωτεύουσα εδώ και έναν αιώνα, παρέχοντας προσιτές κατοικίες στο πάνω από το 60% του πληθυσμού και αποτρέποντας την κερδοσκοπία και τη γκετοποίηση.