Η μάχη του Εσκί Σεχίρ: Μια μεγάλη ελληνική νίκη που άλλαξε την ιστορία της Μικράς Ασίας
Στις 8 Ιουλίου 1921, ο Ελληνικός Στρατός σημείωσε μια από τις μεγαλύτερες νίκες του στη Μικρά Ασία, στο Εσκί Σεχίρ, το αρχαίο Δορύλαιο. Η μάχη αυτή, που αποτελεί ορόσημο της ελληνικής στρατιωτικής ιστορίας, ανέδειξε την ανδρεία και την αυτοθυσία των Ελλήνων στρατιωτών, ενώ παράλληλα ανέδειξε την κρίσιμη σημασία της στρατηγικής και της ηγεσίας.
Η κατάληψη της Κιουτάχειας: Ένα στρατηγικό πλήγμα
Από τα τέλη Ιουνίου 1921, οι ελληνικές δυνάμεις, χωρισμένες σε δύο τομείς, ξεκίνησαν την προέλαση τους. Στον νότιο τομέα, τα Α' και Β' Σώματα Στρατού, με αφετηρία το Ουσάκ, κατέλαβαν το Αφιόν Καραχισάρ (το Ακροηνόν των Βυζαντινών) στις 30 Ιουνίου. Στον βόρειο τομέα, το Γ' Σώμα Στρατού, με αφετηρία την Προύσα, κατευθύνθηκε προς την Κιουτάχεια και το Εσκί Σεχίρ. Η κατάληψη της Κιουτάχειας στις 4 Ιουλίου 1921, μετά από σκληρές μάχες, ήταν ένα σημαντικό πλήγμα για τον τουρκικό στρατό, ο οποίος υποχώρησε άτακτα, αφήνοντας πίσω του πολλούς νεκρούς και αιχμαλώτους.
Η αντίδραση του Κεμάλ και η υποχώρηση των Τούρκων
Η ελληνική προέλαση θορύβησε τον Κεμάλ, ο οποίος έφτασε σιδηροδρομικώς από την Άγκυρα στην Κιουτάχεια για να συντονίσει την άμυνα. Ο Κεμάλ διέταξε τον Ισμέτ πασά για άμεση σύμπτυξη στα ανατολικά και το Εσκί Σεχίρ, φοβούμενος την περικύκλωση των τουρκικών δυνάμεων. Η υποχώρηση των Τούρκων, αν και τακτική, άφησε πίσω της σημαντικές απώλειες και πολεμικό υλικό.
Η μάχη του Εσκί Σεχίρ: Μια ηρωική αναμέτρηση
Στις 7 Ιουλίου 1921, ξεκίνησαν οι σκληρές μάχες για την κατάληψη του Εσκί Σεχίρ, ενός σημαντικού στρατηγικού και συγκοινωνιακού κόμβου. Η Χ Μεραρχία προχώρησε προς το Σουλτανέ, αλλά συνάντησε σφοδρή αντίσταση. Την επόμενη μέρα, η Ι Μεραρχία έλαβε εντολή να πλευροκοπήσει τις τουρκικές δυνάμεις, ενώ οι Τούρκοι ξεκίνησαν σφοδρές επιθέσεις σε ευρεία κλίμακα. Η πρώτη τουρκική επίθεση αποκρούστηκε από το Α' Σώμα Στρατού, και οι Τούρκοι υποχώρησαν άτακτα, αφήνοντας πίσω τους πολλούς νεκρούς, τραυματίες και αιχμαλώτους.
Η κατάληψη του λόφου Τακταλή Μπαμπά
Καταλυτική σημασία είχε η κατάληψη του λόφου Τακταλή Μπαμπά, όπου ήταν χτισμένο το αρχαίο Δορύλαιο. Η επίθεση που ξεκίνησαν οι ΙΧ και VII Μεραρχίες στις 2.30 μ.μ. ολοκληρώθηκε τρεις ώρες αργότερα, με τον πρίγκιπα Ανδρέα να περιγράφει το θέαμα της υποχώρησης ολόκληρου του τουρκικού στρατού. Η νίκη των Ελλήνων στο Εσκί Σεχίρ θεωρείται ως μια από τις μεγαλύτερες της μικρασιατικής εκστρατείας, επιτεύχθηκε απέναντι σε πολύ περισσότερους αντιπάλους και στηρίχτηκε κυρίως στην ικανότητα ορισμένων αξιωματικών, όπως ο Πολυμενάκος και ο Φράγκου.
Ο ηρωισμός του Μέραρχου Φράγκου
Ο Λοχαγός Κλεάνθης Μπουλαλάς κάνει ειδική μνεία στον Μέραρχο Φράγκου, ο οποίος, παρά την προχωρημένη ηλικία του (57 ετών), ανέλαβε τη Διοίκηση της Ι Μεραρχίας και οδήγησε τους στρατιώτες του στη νίκη. Ο Φράγκου, γνωστός ως «Ντελή Φράγκου» από τους Τούρκους, ήταν το φόβητρο τους και η παρουσία του στο πεδίο της μάχης ενέπνευσε τους στρατιώτες του.
Οι απώλειες και η σημασία της νίκης
Οι ελληνικές απώλειες από τις 25 Ιουνίου ως τις 12 Ιουλίου ήταν 1.491 νεκροί, 6.472 τραυματίες και 110 αγνοούμενοι. Οι Τούρκοι είχαν πολύ βαρύτερες απώλειες, με το 50% των δυνάμεων των Μεραρχιών τους να είναι νεκροί ή τραυματίες, ενώ 4.000 Τούρκοι συνελήφθησαν αιχμάλωτοι. Η νίκη στο Εσκί Σεχίρ, αν και τακτική, δεν οδήγησε στην καταστροφή του τουρκικού στρατού, ο οποίος υποχώρησε στον Σαγγάριο, όπου θα αντιμετώπιζε ξανά τις ελληνικές δυνάμεις.
Συμπέρασμα
Η μάχη του Εσκί Σεχίρ αποτελεί μια λαμπρή σελίδα της ελληνικής στρατιωτικής ιστορίας, που αναδεικνύει την ανδρεία, την αυτοθυσία και την ικανότητα των Ελλήνων στρατιωτών. Παρά την τακτική νίκη, η στρατηγική νίκη δεν επιτεύχθηκε, και νέοι αγώνες και θυσίες ανέμεναν τους μαχητές της Στρατιάς Μικράς Ασίας.